Ο Jirô Taniguchi και τα Louvre comics

Les Guardiens du Louvre (Οι φύλακες του Λούβρου)

Ο... γαλλοτραφής Jirô Taniguchi υπογράφει την 11η προσθήκη στη σειρά comics του μουσείου του Λούβρου

H σειρά comics του μουσείου του Λούβρου είναι μία υπέροχη πρωτοβουλία του πασίγνωστου μουσείου που γεφυρώνει τις "παραδοσιακές" τέχνες με την μέχρι πρότινος... παρακατιανή υπο-κουλτούρα των comics. Το 2004 λοιπόν, το Λούβρο ξεκίνησε να συνεργάζεται με τη γαλλική εταιρεία Futuropolis στην έκδοση μίας πολύ όμορφης σειράς graphic novels με θέμα - φυσικά - το ίδιο το μουσείο και τα διάσημα εκθέματά του.

Μέχρι στιγμής η σειρά απαριθμεί 12 βιβλία με δημιουργούς μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της γαλλικής αλλά και της ιαπωνικής σχολής. Στη λίστα, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τους Nicolas de Crécy, Hirohiko Araki, David Prudhomme και Enki Bilal, ήρθε το 2014 να προστεθεί ο εξαιρετικός ιάπωνας καλλιτέχνης Jirô Taniguchi, ίσως ο πιο... ευρωπαίος δημιουργός της χώρας του ανατέλλοντος ηλίου.

Με σαφείς επιρροές από τη γαλλική σχολή αλλά και μία συνεργασία με το μεγάλο Moebius (Icaro) στο ενεργητικό του, ο Jirô Taniguchi είναι ένας από τους λίγους καλλιτέχνες που φέρνουν κοντά τις δύο από τις τρείς μεγάλες σχολές των comics. Επίσης, έχει συμμετάσχει στην πολύ όμορφη συνεργασία ιαπώνων και γάλλων δημιουργών Japan as Viewed by 17 Creators, και έχει βραβευθεί στο σημαντικότερο φεστιβάλ του κόσμου των comics, στην Angouleme της Γαλλίας. Άρα, η συμμετοχή του στο μεγάλο αυτό εγχείρημα ήταν από αναμενόμενη έως επιβεβλημένη.

Πρωταγωνιστής της ιστορίας του Guardians of the Louvre είναι ένας ιάπωνας καλλιτέχνης ο οποίος, μετά από ένα ταξίδι με group στην Ευρώπη, αποφασίζει να μείνει μόνος του στο Παρίσι για λίγες ημέρες, με σκοπό να επισκεφθεί τα πολλά μουσεία της πόλης. Όμως, ανεβάζει υψηλό πυρετό και αναγκάζεται να μείνει κλεισμένος στο ξενοδοχείο του, με τις συχνές παραισθήσεις του να μπλέκονται ολοένα και περισσότερο με την πραγματικότητα. Τη μία στιγμή περιδιαβαίνει τους πολύβουους διαδρόμους του Λούβρου μαζί με χιλιάδες επισκέπτες, και την επόμενη ταξιδεύει στο χρόνο και βρίσκεται με κάποιο διάσημο ζωγράφο που δημιουργεί ένα από τα αριστουργήματά του. Στο παραισθησιογόνο αυτό ταξίδι στην ιστορία της τέχνης αλλά και σε σημαντικές στιγμές της δικής του, προσωπικής ζωής θα έχει ως ξεναγούς... τους φύλακες του Λούβρου.

Δείτε όλες τις εκδόσεις comics του μουσείου του Λούβρου

Στη σειρά έχει κυκλοφορήσει επίσης και το 12ο μέρος, L'Île Louvre του Florent Chavouet, όμως δε μου γέμισε πολύ το μάτι, οπότε δε θα ασχοληθούμε με αυτό.

Louvre museum comics

Το διασημότερο μουσείο του κόσμου αγκαλιάζει τα comics

Το Λούβρο είναι ένα από τα μεγαλύτερα, παλαιότερα και πλέον επιφανή μουσεία του κόσμου. Φιλοξενώντας πάνω από 35.000 εκθέματα από την προϊστορία μέχρι τις μέρες μας και δεχόμενο κοντά στους 10.000.000 τουρίστες κάθε χρόνο, είναι το μουσείο με τις περισσότερες επισκέψεις παγκοσμίως. Εκτός από τα πασίγνωστα αριστουργήματα της τεράστιας συλλογής του, όπως τη Mona Lisa και τη Νίκη της Σαμοθράκης, το Λούβρο φιλοξενεί μία τεράστια ποικιλία (κλεμμένων) θησαυρών της παγκόσμιας τέχνης.

Ποιάς τέχνης όμως ? Κυρίως των "παραδοσιακών" μορφών τέχνης, όπως η ζωγραφική και η γλυπτική. Αυτό ασφαλώς συμβαίνει επειδή κάποιες τέχνες όπως η μουσική ή ο χορός δεν έχουν κάποιο "χειροπιαστό" αποτέλεσμα / αντικείμενο που θα μπορούσε να εκτεθεί στο χώρο ενός μουσείου. Υπάρχει όμως μία άλλη τέχνη, η οποία μόλις τα τελευταία χρόνια θεωρείται ως τέτοια, τα έργα της οποίας θα μπορούσαν να εκτεθούν - φυσικά μιλάω για τα comics. Τα comics όμως, που πλέον έχουν αναγνωριστεί ως η 9η τέχνη, δεν τύχαιναν της εκτίμησης των οπαδών και κριτικών των "κλασσικών" τεχνών, και αντιμετωπίζονταν πάντα με περιφρόνηση ως ένα μέσο φτηνής και ταπεινής διασκέδασης.

Αργά αλλά σταθερά όμως, από το μέσο του 20ου αιώνα και μετά, τα comics άρχισαν να αποκτούν εκτίμηση και καταξίωση στους κύκλους των παραδοσιακών τεχνών, κυρίως μέσα από το έργο πρωτοπόρων και ποιοτικών δημιουργών όπως οι Art Spiegelman, Will Eisner και Moebius. Κάπως έτσι λοιπόν φτάσαμε στο ευτυχές γεγονός του 2004, όταν το Λούβρο παρήγγειλε στην παριζιάνικη εκδοτική εταιρεία Futuropolis μία σειρά graphic novels που να εμπεριέχουν το μουσείο και τα αριστουργήματά του, με σκοπό φυσικά τη διαφήμισή τους. Η εκδοτική απευθύνθηκε σε μερικούς από τους καλύτερους καλλιτέχνες της εξαιρετικής γαλλικής σκηνής comics (ή bandes dessinées) και όχι μόνο, και τα αποτελέσματα ήταν απλώς εντυπωσιακά !

Όλες οι εκδόσεις comics του μουσείου του Λούβρου

Aναλυτικά :

01. Période Glaciaire (Glacial Period) - Nicolas de Crécy (2005)

02. Les Sous-sols du Révolu (The Museum Vaults) - Marc-Antoine Mathieu (2006)

03. Aux heures impaires (On the Odd Hours) - Éric Liberge (2008)

04. Le ciel au-dessus du Louvre (The sky over the Louvre) - Bernar Yslaire & Jean-Claude Carrière (2009)

05. Rohan au Louvre (Rohan at the Louvre) - Hirohiko Araki (2010)

06. Un Enchantement (An Enchantment) - Christian Durieux (2011)

07. La traversée du Louvre - David Prudhomme (2012)

08. Les fantômes du Louvre - Enki Bilal (2012)

09. Le Chien qui louche - Étienne Davodeau (2013)

10. L'art du chevalement - Loo Hui Phang, Philippe Dupuy (2013)


Η πρωτότυπη και μεγαλόπνοη αυτή ιδέα ανήκει στον Fabrice Douar, τον υποδιευθυντή των εκδόσεων του μουσείου στο γραφείο Πολιτιστικής Ανάπτυξης. Όπως εξηγεί ο ίδιος, "Αρχικά δεν υπήρχε κάποια εμφανής σύνδεση ανάμεσα στον κόσμο των μουσείων και σε αυτόν των comics, αφού τείνουμε να θεωρούμε τους δύο αυτούς κόσμους ως πολύ μακρινούς ή αποκλεισμένους τον έναν από τον άλλο. Η φιλοδοξία του εγχειρήματός μας ήταν να δημιουργήσουμε μία σταθερή γέφυρα που να ενώνει τους δύο κόσμους, επιτρέποντας στους φίλους των comics να γνωρίσουν το μουσείο και τα εκθέματά του, αλλά επίσης ενθαρρύνοντας τους παραδοσιακούς επισκέπτες του μουσείου να ανακαλύψουν μία άλλη έκφραση της τέχνης".

Δεδομένου μάλιστα οτι η πιο "πρόσφατη" από τις μόνιμες συλλογές του μουσείου του Λούβρου χρονολογείται από το 1848, η όμορφη αυτή πρωτοβουλία εξυπηρετεί επίσης στο να γεφυρώσει την κλασσική, κυριολεκτικά "μουσειακή" τέχνη με τη σύγχρονη. Εύγε !

Τα graphic novels εκδόθηκαν πρώτα στα γαλλικά σε συνεργασία με τις εκδόσεις του μουσείου και τη Futuropolis, και έπειτα στα αγγλικά, στη σειρά ComicsLit της εταιρείας NBM (τα δύο τελευταία δεν έχουν μεταφραστεί ακόμη στα αγγλικά).

Στα πλαίσια του μεγάλου αυτού ανοίγματος που επιχείρησε το Λούβρο, έλαβε χώρα και μία μεγάλη έκθεση comics μέσα στο χώρο του μουσείο, που διήρκησε από τις 22 Ιανουαρίου έως τις 13 Απριλίου 2009, με συμμετοχή των συντελεστών των πρώτων δουλειών της ενότητας, Nicolas de Crécy, Hirohiko Araki, Marc-Antoine Mathieu, Bernar Yslaire και Éric Liberge.

Ήταν η πρώτη φορά που το διασημότερο μουσείο του κόσμου άνοιγε τις "ιερές" πόρτες του για να υποδεχτεί την τέχνη των comics, μία πρωτοβουλία που έκανε αίσθηση στους καλλιτεχνικούς κύκλους παγκοσμίως. Και μάλιστα, πέραν της "καταξίωσης" που προσέφερε στο αγαπημένο μας μέσο, το σημαντικότερο είναι οτι η έκθεση αυτή δεν ήταν η τελευταία, αφού ακολούθησε ο μεγάλος Enki Bilal με την αντίστοιχη Les fantômes du Louvre το 2012.

Καλή συνέχεια λοιπόν στην εξαιρετική αυτή κίνηση του διάσημου μουσείου, κι εύχομαι να δούμε παρόμοιες "θαρραλέες" πράξεις και από άλλους φορείς τέχνης τέτοιου μεγέθους και κύρους.

Les Fantômes du Louvre

Ο Enki Bilal βλέπει Φαντάσματα στο Μουσείο του Λούβρου

Ο Enki Bilal είναι ένας εξαιρετικός γαλλο-γιουγκοσλάβος κομίστας, με αρκετές κορυφαίες δουλειές στο ενεργητικό του (The Nikopol Trilogy, The Hatzfeld Quadrilogie, The Hunting Party κ.α), και αναλόγως αρκετά βραβεία. Έχοντας αναπτύξει ένα υπέροχο και αμέσως αναγνωρίσιμο εικονογραφικό στύλ στην πορεία της καριέρας του, δεν έχει σταματήσει ποτέ να πειραματίζεται με το ύφος και τα υλικά του - ιδιαίτερα όταν έχει να αντιμετωπίσει μία πρόκληση του επιπέδου του.

Αυτή η πρόκληση λοιπόν ήρθε από ένα μουσείο - μία ομολογουμένως αναπάντεχη πηγή, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε την όχι και τόσο υψηλή εκτίμηση που έτρεφαν για τα comics oι κύκλοι της "παραδοσιακής" τέχνης μέχρι πρίν από μερικά χρόνια. Και μάλιστα το μουσείο ήταν το πιο διάσημο και επιφανές μουσείο του κόσμου - το Λούβρο ! Μία ακόμη ιδιαίτερα ευχάριστη όσο και τρανταχτή περίπτωση αναγνώρισης των comics ως τέχνη !

Στα πλαίσια της συνεργασίας του λοιπόν με το Λούβρο, ο Bilal φωτογράφισε περίπου 400 από τα γνωστότερα εκθέματα του μουσείου, καθώς και μερικούς από τους υπέροχους εσωτερικούς του χώρους, και έπειτα ζωγράφισε πάνω στις τυπωμένες φωτογραφίες με ακρυλικά και παστέλ χρώματα. Παρασύροντάς μας σε ένα ταξίδι που διανύει 4.000 χρόνια ανθρώπινης δημιουργίας, το concept του καλλιτέχνη ήταν να αποτυπώσει τα φαντάσματα που στοιχειώνουν μερικά από τα διασημότερα έργα της παγκόσμιας τέχνης, φτιάχνοντας έτσι μια όμορφη αλληγορία που υποδηλώνει οτι τα έργα τέχνης έχουν μια δική τους ζωή, και οτι η τέχνη είναι αθάνατη.

Τα έργα του Bilal εκτέθηκαν με πολύ μεγάλη επιτυχία μέσα στο Μουσείο του Λούβρου, στην αίθουσα που βρίσκεται ακριβώς πίσω από τη Νίκη της Σαμοθράκης, από τις 20 Δεκεμβρίου 2012 έως τις 18 Μαρτίου 2013. Οι συνολικά 22 εικονογραφήσεις κυκλοφόρησαν και σε ένα artbook (Futuropolis / Louvre Éditions 2012) το οποίο περιλαμβάνει και το όνομα του κάθε φαντάσματος, την προσωπική του ιστορία και τον τρόπο με τον οποίο συνδέεται με το έργο τέχνης που στοιχειώνει.

Τα φαντάσματα του Λούβρου έχουν επιλέξει να καταλάβουν μερικά από τα γνωστότερα εκθέματα του μουσείου (εεε, δε θα έμπαιναν και όπου να'ναι), όπως το περίφημο άγαλμα της Νίκης της Σαμοθράκης, τη Mona Lisa, τη στήλη του Hammurabi, ένα από τα τεράστια αγάλματα ανθρώπων-ταύρων της Μεσοποταμίας, καθώς και πίνακες του Eugene Delacroix και του Albrecht Dürer. Στους νεκρούς καταληψίες συμπεριλαμβάνονται ρωμαίοι λεγεωνάριοι, γερμανοί αξιωματικοί, ζωγράφοι, γλύπτες και μοντέλα καλλιτεχνών, οι οποίοι όσο ζούσαν είχαν κάποια σχέση με τους δημιουργούς των αυθεντικών έργων. Οι ιστορίες τους εμπεριέχουν αρκετά αληθινά ιστορικά στοιχεία, αλλά και επίσης αρκετή μυθοπλασία.

Η συνεργασία του Enki Bilal με το Λούβρο είναι η πιο πρόσφατη μίας σειράς "ανοιγμάτων" που έχει επιχειρήσει το διάσημο μουσείο προς το χώρο των comics, και σίγουρα δεν θα είναι η τελευταία. Με το πολύ ενδιαφέρον αυτό θέμα θα ασχοληθεί το παρόν blog σε μελλοντική ανάρτηση.