Robert Crumb's Bible of Filth

Η διεστραμμένη (και απαγορευμένη)
Βίβλος του Robert Crumb

Ο μεγάλος αμερικανός κομίστας Robert Crumb είναι αναμφισβήτητα ένας από τους πιο γνωστούς και αναγνωρισμένους δημιουργούς comics παγκοσμίως. Ο τίτλος "πατριάρχης των underground comics" που του έχει αποδοθεί - απολύτως δίκαια - ήδη από τη δεκαετία του '60, συνοψίζει τέλεια την τεράστια όσο και αντισυμβατική προσφορά του στον κόσμο της 9ης τέχνης.

Ασφαλώς, ο εκκεντρικός και νευρωτικός γυαλάκιας του χάρτινου σύμπαντος - κάτι σαν τον Woody Allen των comics (του μοιάζει κιόλας) - είναι εξίσου περιβόητος για την εμμονή του με το sex, και ιδιαίτερα με τους υπερμεγέθεις γυναικείους κώλους! Αυτή του η "ιδιαιτερότητα", την οποία ο ίδιος δεν επιχείρησε ποτέ να κρύψει ή να δικαιολογήσει (το ακριβώς αντίθετο μάλιστα), τον έχει μετατρέψει σε μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της 9ης τέχνης, και ιδιαίτερα με τη γελοία και υποκριτική μανία του politically correct που έχει καταλάβει τις Ηνωμένες Πολιτείες τα τελευταία πολλά χρόνια.

Ακόμη όμως και εν μέσω αυτής της πουριτανιστικής θύελλας, ο αμερικανός δημιουργός ποτέ δεν ένιωσε την ανάγκη να απολογηθεί, κερδίζοντας με την ειλικρίνειά του τη συμπάθεια των περισσότερων, εκτός φυσικά από κάτι παραδοσιακά κολλημένους όπως οι φανατικοί χριστιανοί και οι φανατικές φεμινίστριες. Και ενώ η ταμπέλα του σεξιστή και του μισογύνη δε νομίζω να σβηστούν ποτέ δίπλα από το όνομά του, ο ίδιος τηρεί μία στάση αξιοσέβαστης αδιαφορίας για αυτή την αδικία. Το πόσο λίγη σημασία δίνει ο Crumb σε αυτούς που κατακρίνουν την κατάφορη σεξουαλικότητα που διακρίνει όλη του την καριέρα φαίνεται και από την επανέκδοση του παρόντος βιβλίου, της υπέροχα ονομασμένης "Βίβλου της Βρωμιάς", η οποία περιέχει επιλογές από τα καλύτερα ερωτικά comics του μεγάλου δημιουργού.

Αν δεν προσέξατε τη λέξη επανέκδοση που χρησιμοποίησα παραπάνω, αναφέρω οτι η Βίβλος του Robert Crumb είχε εκδοθεί αρχικά στη Γαλλία το 1986 από την εταιρεία Futuropolis, όμως δεν κυκλοφόρησε ποτέ στο U.S, λόγω των γραφικών σκηνών sex που περιείχε, ή μάλλον λόγω των σκατών που περιείχε το κεφάλι των ψευτο-πουριτανών αμερικανών εκδοτών. Η Βίβλος κυκλοφόρησε μόλις πέρυσι (2017) στα αγγλικά από την David Zwirner Books, και μάλιστα με 100 σελίδες επιπλέον υλικό από το 1986 και έπειτα.

Περιέχοντας επιλογές από τις πιο "βρώμικες" ιστορίες που έχει δημιουργήσει ποτέ στην "πενταβρώμικη" καριέρα του αυτός ο "βρωμιάρης" των underground comics, η Βίβλος της Βρωμιάς είναι τυπωμένη σαν πραγματική βίβλος, με χρυσαφιά ανάγλυφα γράμματα στο εξώφυλλο και χρυσό χρώμα στο πλάγιο μέρος των σελίδων. Ό,τι καλύτερο δηλαδή για να βγάλουν αφρούς από το στόμα όλοι αυτοί οι γελοίοι, καταπιεσμένοι και ανοργασμικοί θρησκόληπτοι που θεωρούν το σεξ ως κάτι το βρώμικο.

Θα αναφέρω εδώ οτι ο Crumb, μέσω των ερωτικών του ιστοριών επιχειρεί ένα είδος ψυχοθεραπείας, μιας και αντιλαμβάνεται οτι η περίπτωσή του (η λιγουριά του δηλαδή με τις γυναίκες) είναι υπερβολική και προβληματική, αλλά φυσικά δεν το λέω αυτό για να τον "υπερασπιστώ", μιας και ούτε εγώ αλλά ούτε και εκείνος πιστεύουμε οτι χρειάζεται υπεράσπιση. Το αναφέρω αυτό απλά για να εκθέσω αυτούς που βλέπουν μία γυμνή σκηνή ή μία σκηνή σεξ σε ένα comic (ή σε μία ταινία) και αμέσως το βαφτίζουν πορνογραφία. Φυσικά, και καθαρή πορνογραφία να είναι, πάλι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, οπότε τί το συζητάω μόνος μου ? Πάμε να δούμε λίγη βρωμιά ακόμα ...

Snatch comics, Jiz comics, Zap comix, XYZ comics, Big Ass comics και Uneeda comix είναι μερικοί από τους τίτλους περιοδικών που δημιούργησε ο Robert Crumb κυρίως στις δεκαετίες του '60, του '70 και του '80, και περιείχαν (όπως δηλώνει και ο τίτλος πολλών) ερωτικό υλικό.

Ορίστε και μερικά από τα εξώφυλλα των περιοδικών αυτών που "προίκισαν" τη Βίβλο του.

Taiyō Matsumoto - Nicolas de Crécy artbook

Μία υπέροχη συνεργασία ανατολής - δύσης

Ο Taiyō Matsumoto και ο Nicolas de Crécy είναι δύο από τους κορυφαίους δημιουργούς των σχολών τους - αντιστοίχως των ιαπωνικών και των ευρωπαϊκών comics, κάτι που ασφαλώς τους κατατάσσει ανάμεσα στους κορυφαίους παγκοσμίως. Με κοινά στοιχεία το αμέσως αναγνωρίσιμο στυλ, την ευαισθησία και την πολύ υψηλή ποιότητα σε όλες ανεξαιρέτως τις δουλειές τους, οι δύο καταξιωμένοι δημιουργοί ένωσαν το 2014 τις δυνάμεις τους για να μας προσφέρουν ένα πολύ όμορφο artbook που εκδόθηκε στην Ιαπωνία από την Genkosha.

Για όσους δυστυχώς δε γνωρίζουν το έργο των δύο αυτών εξαιρετικών κυρίων, αναφέρω οτι ο Taiyō Matsumoto είναι ο mangaka που μας έχει προσφέρει τα Tekkon Kinkreet και PingPong, τα οποία έχουν μεταφερθεί πολύ επιτυχημένα και σε anime, καθώς και τα Go Go Monster, Sunny και Number Five, και ο Nicolas de Crécy είναι ο δημιουργός των Prosopopus, Foligatto, της εκπληκτικής τριλογίας Le Bibendum Celeste, των Léon la Came και Salvatore, μεταξύ πολλών άλλων υπέροχων δουλειών.

Οι δύο καλλιτέχνες έχουν συμμετάσχει επίσης σε μία ακόμη επιτυχημένη συνεργασία ανατολής και δύσης, στην πολύ όμορφη συλλογή ιαπώνων και γάλλων δημιουργών Japan as Viewed by 17 Creators

Για τη δημιουργία του υπέροχου αυτού artbook που τιτλοφορείται απλώς με τα ονόματά τους, οι δύο καλλιτέχνες αλληλογραφούσαν και αντάλλασσαν ιδέες για καιρό, και μάλιστα συναντήθηκαν κάποιες φορές στο Παρίσι και στο Τόκυο, με τα αποτελέσματα των βολτών και των συζητήσεων τους να περιέχονται επίσης στο βιβλίο. Δυστυχώς το artbook δεν έχει εκδοθεί ούτε καν στα αγγλικά, ή σε κάποια άλλη γλώσσα εκτός της ιαπωνικής, οπότε μπορούμε μόνο να θαυμάσουμε τις υπέροχες εικονογραφήσεις και τις επίσης υπέροχες μονοσέλιδες και σύντομες ιστορίες, που αν και αποτελούν την ουσία κάθε αντίστοιχου βιβλίου, συνοδεύονται πάντα από ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τους καλλιτέχνες.

Η πηγή μου για αυτή την αποκλειστική στην Ιαπωνία έκδοση είναι το εξαιρετικό site Halcyon Realms, το οποίο εξειδικεύεται σε αντίστοιχες κυκλοφορίες. Οι παρακάτω φωτογραφίες είναι παρμένες από το άρθρο του.

Να'τοι και οι καλλιτέχνες. Ο Taiyō Matsumoto ξεναγεί τον Nicolas de Crécy σε μία "σχεδιαστική βόλτα" (sketchwalk) στο ιαπωνικό νησί Enoshima, στο οποίο διαδραματίζονται πολλές από τις ιστορίες του, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση το Ping Pong.

Edward Gorey book covers

Τα ξεχασμένα εξώφυλλα βιβλίων
του Edward Gorey

Ο ξεχωριστός όσο και εκκεντρικός αμερικανός καλλιτέχνης Edward Gorey (1925-2000) θα μνημονεύεται για πάντα ως ο δημιουργός περισσότερων από 100 (!) μικρών ή μεγαλύτερων εικονογραφημένων βιβλίων με τη χαρακτηριστική του εικονογράφηση βικτωριανής αισθητικής, την απόκοσμη ατμόσφαιρα και τη συνηθισμένη μακάβρια κατάληξη για τους πρωταγωνιστές του (ιδιαίτερα αν αυτοί είναι παιδιά). Με μία καριέρα που διήρκησε πάνω από πέντε δεκαετίες, ο Gorey παρήγαγε μερικά από τα πιο γνωστά και αγαπημένα παιδικά βιβλία που σίγουρα δεν είναι για παιδιά (!), όπως τα The Gashlycrumb Tinies, The Doubtful Guest, The Epiplectic Bicycle, The Hapless Child και The Willowdale Handcar. Παράλληλα όμως με τη μεγάλη προσωπική του παραγωγή, ο διάσημος δημιουργός ήταν περιζήτητος ως εικονογράφος εξωφύλλων για βιβλία, ιδιαιτέρως αν αυτά ήταν βικτωριανής ή εδουαρδινής θεματολογίας.

Η ενασχόληση του Gorey με την εικονογράφηση εξωφύλλων βιβλίων ξεκίνησε το μακρινό 1953 με τη συνεργασία του με την εταιρεία Doubleday Anchor, για λογαριασμό της οποίας φιλοτέχνησε περισσότερα από 50 εξώφυλλα έως το 1959. Η δουλειά του καθόρισε τα πρότυπα και για τα μετέπειτα εξώφυλλα της εταιρείας, αλλά αποτέλεσε επίσης ένα σημαντικό στάδιο στην προσωπική καλλιτεχνική εξέλιξη του αμερικανού δημιουργού. Οι χαρακτηριστικές βικτωριανές του φιγούρες και οι "χειροποίητες" γραμματοσειρές του, σε συνδυασμό με την ικανότητα να αποδίδει την ουσία ενός βιβλίου σε μία και μόνη εικόνα τον έκαναν περιζήτητο στο χώρο, δημιουργώντας έτσι τη δεύτερη επαγγελματική του απασχόληση, μία δεύτερη "καριέρα" που θα συνεχιζόταν για το υπόλοιπο της ζωής του.

Από τη Doubleday Anchor ο καλλιτέχνης μεταπήδησε στη Looking Glass Library, μία εταιρεία που εξέδιδε βιβλία για παιδιά και εφήβους. Παρά τη συνηθισμένη φρικτή κατάληξη των παιδιών στις δικές του ιστορίες, ο Gorey είχε καθιερωθεί πλέον ως ένας από τους καλύτερους εικονογράφους  εξωφύλλων για παιδικά - αλλά όχι μόνο - βιβλία. Η πορεία του στο χώρο συνεχίστηκε μέχρι και τη δεκαετία του '80, αλλά πλέον περισσότερο με γραφιστική παρά με εικαστική δουλειά. Τα αμέτρητα εξώφυλλα της προσωπικής του παραγωγής περιλαμβάνουν δουλειές από τα μεγαλύτερα ονόματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως οι Franz Kafka, H.G.Wells, Bernard Shaw, Edgar Allan Poe, T.S. Elliott, Anton Chekhov, Nicolai Gogol, Joseph Conrad και Henry James. Για τον τελευταίο μάλιστα, ο καλλιτέχνης είχε κάποτε δηλώσει: "I hate Henry James more than anybody else in the world except for Picasso."