Ghost in the Shell, Fullmetal Alchemist go live-action

Οι άσκοπες προσπάθειες να μεταφερθούν comics σε live-action ταινίες συνεχίζονται

ή... μέσα στο 2017 δύο manga αριστουργήματα θα υποστούν καλλιτεχνική κακοποίηση !

Το γεγονός οτι τα comics αποτελούνται από κείμενο και εικόνες τα κατατάσσει (δυστυχώς) ως το πιο "συγγενικό" μέσο προς τον κινηματογράφο, και άρα ως το πιο εύκολο και βολικό μέσο για μεταφορά σε κινηματογραφικές ταινίες. Και, ενώ μία προσεγμένη animated ταινία προσφέρει μία πολύ πιστή και ακριβή αναπαράσταση του σύμπαντος του comic στο οποίο βασίζεται, η μεταφορά σε μία live-action ταινία (δηλαδή όχι animated, με ηθοποιούς) παρουσιάζει πάρα πολλά προβλήματα. Υπάρχουν βεβαίως αρκετές πετυχημένες ανάλογες μεταφορές (π.χ American Splendor, Ghost World, Road to Perdition), όμως αυτό συμβαίνει μόνο επειδή τα συγκεκριμένα comics στα οποία βασίζονται αυτές οι ταινίες είναι απολύτως ρεαλιστικά, με σενάρια βγαλμένα μέσα από την καθημερινή ζωή (slice of life).

Όμως, δεν είναι όλα τα comics έτσι. Και τα αριστουργηματικά manga επιστημονικής και... αλχημικής φαντασίας Ghost in the Shell του Masamune Shirow και Fullmetal Alchemist της Hiromu Arakawa, σίγουρα δεν είναι έτσι. Και αυτό επειδή και τα δύο έχουν πολύ ιδιαίτερα και προσεκτικά κατασκευασμένα σύμπαντα και χαρακτήρες, που δε μπορούν με τίποτα να "μεταφραστούν" με ρεαλιστικά μέσα. Και η μεγαλύτερη μαλακία είναι οτι και τα δύο υπερ-επιτυχημένα manga έχουν ήδη πολλές και πολύ ποιοτικές animated μεταφορές. Οπότε ? Γιατί το καταδικασμένο σε καλλιτεχνική αποτυχία live-action ?


Ghost in the Shell - live action 2017 - TRAILER





Fullmetal Alchemist - live action 2017 - TRAILER




...
Εξηγώ γιατί δε μου αρέσουν οι live-action μεταφορές από comics.
(Σε όποιον αρέσουν, γούστο του και μαγκιά του εννοείται. )

Είναι η ίδια η φύση του μέσου των comics που επιτρέπει στους καλλιτέχνες να αποτυπώνουν στις 2-διάστατες σελίδες ο,τιδήποτε γεννήσει η υπέροχα δημιουργική φαντασία τους. Από "καθημερινές" ιστορίες έως θεότρελες, υπερβολικές διαστημικές όπερες ! Ολόκληρα φανταστικά σύμπαντα και χαρακτήρες που η γοητεία τους είναι ακριβώς αυτή η τρελή, εντελώς μη καθημερινή υπερβολή τους. Αυτή είναι και η μαγεία της 9ης τέχνης - το οτι ένας προικισμένος καλλιτέχνης μπορεί να δημιουργήσει έναν εντελώς αναπάντεχο, σουρρεαλιστικό κόσμο που κατοικείται από εξίσου θεότρελους, παρανοϊκούς χαρακτήρες, χωρίς αυτό ποτέ να φαίνεται ξένο ή παράταιρο στον αναγνώστη. Το παράταιρο ξεκινάει όταν προσπαθούν όλο αυτό το σύμπαν να το μετατρέψουν από σχέδιο πάνω στο χαρτί σε 3-διάστατη "πραγματικότητα".

Ασφαλώς, η τεχνολογία των οπτικών εφέ έχει εξελιχθεί σε αξιοθαύμαστα επίπεδα, όμως αυτό βοηθάει μόνο τις ταινίες που βασίζονται αποκλειστικά στα εφέ - δηλαδή τις αμερικάνικες superhero ταινίες με τις οποίες μας βομβαρδίζει ανελέητα το σιχαμένο Hollywood τα τελευταία (πολλά) χρόνια. Όταν όμως η 7η τέχνη πάει να καταπιαστεί με αριστουργήματα της 9ης τέχνης που έχουν πολύ περισσότερο βάθος από τα απλοϊκά, υπερηρωικά κλωτσομπουνίδια, τότε ... να ζήσουμε να το θυμόμαστε το κομιξάκι !

Αν μπορούσε να μου δικαιολογήσει κάποιος από τους παραγωγούς των 2 αυτών live-action ταινιών (ή και άλλων), τη μεγάλη διαφορά που έχει ένας χαρακτήρας manga με τα μεγάλα στρογγυλά μάτια και τα μπλέ/ροζ/πράσινα μαλλιά, με ένα ηθοποιό, ή την απώλεια του να μη μπορεί να απεικονίσει μία "κανονική" ταινία τις εξωφρενικές αντιδράσεις των προσώπων που έχουν τα manga, δε θα είχα να πω τίποτα (καλά, σίγουρα κάτι θα έβρισκα να γκρινιάξω). Αλλά ρε παιδιά ... άλλο το animation, άλλο το live-action. Άλλο το ζωγραφιστό, άλλο το ρεαλιστικό. Και τα δύο έχουν το σκοπό τους και τη γοητεία τους, και αυτός ο σκοπός και αυτή η γοητεία είναι τελείως διαφορετικά.

Είναι σαν να θέλουμε να πάρουμε ένα πίνακα του Van Gogh και να τον μετατρέψουμε σε φωτογραφία ! Ε, είμαστε μαλάκες, ή δεν είμαστε ?

Κάντε μια σύγκριση με το εξαιρετικό manga BLAME του Tsutomu Nihei και το trailer του anime BLAME που πρόκειται επίσης να προβληθεί το 2017, για να καταλάβετε πόσο πιο φυσικό και πιστό φαίνεται το αποτέλεσμα μίας animated ταινίας που βασίζεται σε comics.

Αυτά ! Τέρμα η γκρίνια (για σήμερα)! Πάω να δω το Judge Dredd με το Stallone να μερακλώσω !

V for Vendetta

Το αναρχικό αριστούργημα του Alan Moore

Το V for Vendetta το ξέρουν και οι πέτρες. Κι όχι μόνο οι πέτρες, αλλά και τα ξύλα τα απελέκητα, οι κουτσές Μαρίες και οι κουτσοί, στραβοί του Αγίου Παντελεήμονα. Φυσικά, αυτό που ξέρουν είναι την κινηματογραφική μεταφορά του υπέροχου graphic novel των Alan Moore - David Lloyd, και πολύ περισσότερο τη μάσκα του πρωταγωνιστή, η οποία έχει μετατραπεί από μόνη της σε σύμβολο της pop κουλτούρας αλλά και της "επανάστασης". Όμως σε αυτή την ανάρτηση (και γενικά σε αυτό το blog) ασχολούμαστε μόνο με comics, οπότε θα μιλήσουμε για το πρωτότυπο έργο-ορόσημο της 9ης τέχνης.

Το αριστουργηματικό έργο των Moore - Lloyd λοιπόν είναι μία δυστοπική καταγραφή ενός ζοφερού μέλλοντος, μία αναπαράσταση της σύγκρουσης ενός απολυταρχικού καθεστώτος με έναν αναρχικό, μασκοφορεμένο αντιστασιακό. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε συνέχειες και ασπρόμαυρη μορφή στη βρετανική ανθολογία comics Warrior, από το 1982 έως το 1985, όταν και οι εκδότες σταμάτησαν την κυκλοφορία του περιοδικού. Το 1988 η DC Comics επανακυκλοφόρησε τα ήδη υπάρχοντα τεύχη έγχρωμα, και συνέχισε την έκδοση μέχρι την ολοκλήρωση της ιστορίας.

Πρόλογος

To V for Vendetta είναι ένα από τα αριστουργήματα του Alan Moore, και αυτό από μόνο του λέει πολλά. Συγκαταλέγεται στις 2-3 καλύτερες δουλειές του, ακολουθώντας κατά πόδας το θεωρούμενο από όλους ανεξαιρέτως ως κορυφαίο έργο του - το εκπληκτικό FROM HELL. Αποτέλεσε την πρώτη σημαντική δουλειά του superstar συγγραφέα που περιείχε τα πολλά επίπεδα αφήγησης και διασταυρούμενων sub-plots (μικρές ιστορίες μέσα στην κεντρική υπόθεση) που θα διαμόρφωναν το προσωπικό του στίγμα στις μετέπειτα μεγάλες επιτυχίες του (From Hell, Watchmen, ...). Περνώντας πολλά στάδια μέχρι να συμφωνήσουν οι συντελεστές στην τελική μορφή του, και με επιρροές από βρετανικά υπερηρωικά comics, δυστοπική λογοτεχνία (π.χ το 1984 του George Orwell), αναρχική φιλοσοφία, Shakespeare αλλά και... την κυβέρνηση της Margaret Thatcher, το V for Vendetta βρίθει κοινωνικο-πολιτικών νοημάτων και συμβολισμών, παραμένοντας τραγικά επίκαιρο μέχρι και τις μέρες μας.

Η υπόθεση
(περιέχει spoilers)

To V for Vendetta διαδραματίζεται στην Αγγλία του κοντινού μέλλοντος (δεκαετία του '90), έπειτα από έναν τρομακτικό πόλεμο και μία, παρ'ολίγον ολοκληρωτική, πυρηνική καταστροφή. Η χώρα κυβερνιέται απολυταρχικά από το νόμιμα εκλεγμένο κόμμα Norsefire, το οποίο ελέγχει κάθε πτυχή της ζωής των πολιτών μέσω των 6 βασικών κρατικών υπηρεσιών (The Eye, The Ear, The Nose, The Mouth, The Finger, The Head). Με πρόσχημα την προστασία και ασφάλεια των πολιτών, το Norsefire ασκεί απόλυτη εξουσία, με την προπαγάνδα, τη λογοκρισία, τη απαγόρευση κυκλοφορίας, την αστυνομοκρατία, τις φυλετικές διακρίσεις, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων να αποτελούν καθημερινά φαινόμενα.

Σε όλο αυτό το δυστοπικό σκηνικό, ένας μυστηριώδης μασκοφόρος εκδικητής κάνει την εμφάνισή του στο Λονδίνο στις 5 Νοεμβρίου του 1997, ημέρα κατά την οποία στην Αγγλία γιορτάζεται η σύλληψη του Guy Fawkes, ενός αμφιλεγόμενου προδότη / επαναστάτη της βρετανικής ιστορίας. Ο εκδικητής, που ονομάζεται απλά V και φοράει μία μάσκα του Guy Fawkes και ενδυμασία της εποχής που έζησε (17ος αιώνας), σώζει τη 16χρονη Evey Hammond από τα χέρια μιας ομάδας της κρατικής μυστικής αστυνομίας, The Finger. Ο V παίρνει την Evey υπό την προστασία του και την οδηγεί στη μυστική του κρύπτη, The Shadow Gallery, όπου θα ξεκινήσει μία μακρά περίοδο πολιτικών και φιλοσοφικών συζητήσεων με σκοπό την "επιμόρφωσή" της. Ταυτόχρονα, θα διαπράττει διάφορες "τρομοκρατικές" επιθέσεις εναντίον του καθεστώτος, όπως την ανατίναξη του Κοινοβουλίου, με σκοπό την εξόντωση των κεφαλών των 6 κρατικών υπηρεσιών αλλά και την αφύπνιση των φοβισμένων πολιτών.

Μετά τις πρώτες επιθέσεις του V, ο Eric Finch, επικεφαλής της "κανονικής" αστυνομίας The Nose, ξεκινάει να ψάχνει την ταυτότητα του μυστηριώδη τρομοκράτη. Θα ανακαλύψει οτι ο V ήταν κλεισμένος σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης κοντά στο Larkhill όπου διενεργούνταν απάνθρωπα πειράματα πάνω στους τροφίμους, όμως κατάφερε να διαφύγει. Αυτές οι αποκαλύψεις θα ανησυχήσουν ιδιαίτερα τον Adam Susan, ανώτατο στέλεχος του Norsefire και επικεφαλής την κεντρικής υπηρεσίας The Head, ο οποίος μέσω του πολύπλοκου υπολογιστικού συστήματος Fate ελέγχει όλες τις δραστηριότητες του κόμματος. O V θα συνεχίσει τις εκκαθαρίσεις αλλά και την προσπάθεια να ξυπνήσει τους αποχαυνωμένους πολίτες, με μία τολμηρή κατάληψη του The Mouth, κέντρου προπαγάνδας του καθεστώτος, από όπου θα απευθύνει το ιδεολογικό του μανιφέστο στις τηλεοράσεις όλης της Αγγλίας.

Ο κόσμος θα αρχίσει να αφυπνίζεται, θα ξεσπάσουν λαϊκές κινητοποιήσεις, ο κλοιός του Finch γύρω από τον V θα αρχίσει να στενεύει, τα ανώτερα μέλη του Norsefire θα δολοπλοκούν συνεχώς ο ένας εναντίον του άλλου, και η Evey θα προσπαθήσει να ξαναφτιάξει την κατεστραμμένη ζωή της. Τα γεγονότα θα κλιμακωθούν σε ένα αποκαλυπτικό φινάλε, με καταλύτη όλου του σχεδίου του V να αποδεικνύεται οτι είναι... η ίδια η Evey. Η τελική επιλογή θα είναι δική της, αλλά και ολόκληρου του αγγλικού λαού. Θα επιλέξουν μία αβέβαιη αλλά ελεύθερη ζωή, ή τη σιγουριά των αλυσίδων τους ?

Ανάλυση

Για να κατανοήσουμε καλύτερα την ιστορία και τα πολλά, όπως συνηθίζει ο μεγάλος Alan Moore, επίπεδα που αυτή περιέχει, πρέπει πρώτα να λάβουμε υπ'όψιν το κοινωνικό και πολιτικό υπόβαθρο από το οποίο προήλθε. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, η Αγγλία κυβερνιόταν με σιδηρά πυγμή από το συντηρητικό κόμμα της Margaret Thatcher, η οποία ασφαλώς και δεν πήρε τυχαία το προσωνύμιο "Σιδηρά κυρία". Φλερτάροντας με τον ολοκληρωτισμό, η Thatcher είχε πετσοκόψει εργασιακά δικαιώματα, κοινωνικές παροχές και ατομικές ελευθερίες, αντιμετωπίζοντας κάθε αντίσταση από τους πολίτες με χαρακτηριστική σκληρότητα. Τα σχέδιά της να εξαλείψει την ομοφυλοφιλία, αλλά και να φτιάξει στρατόπεδα συγκέντρωσης για τους φορείς του AIDS είχαν εξωθήσει τον Moore να δηλώσει οτι σκέφτεται σοβαρά να εγκαταλείψει τη χώρα. Δε χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη για να καταλάβουμε οτι το φασιστικό καθεστώς Norsefire της ιστορίας μας είναι μία, ασφαλώς υπερβολικά δοσμένη, εικόνα της κυβέρνησης της Μαργαριτούλας.

Όπως έκανε πρίν από αυτόν ο George Orwell στο 1984 και ο Aldous Huxley στο Brave New World, ο Alan Moore μας προειδοποιεί για το τί συμβαίνει (ξανά και ξανά) όταν ένα υπερβολικά συντηρητικό κόμμα παίρνει την εξουσία, και όταν ο απλός κόσμος υποκύπτει στο φόβο και τις ανασφάλειές του, επιτρέποντας σε αυτόν που τον κυβερνάει να αποκτήσει απόλυτη εξουσία πάνω του. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε οτι και το Norsefire, και η Thatcher αλλά και... ο Hitler απέκτησαν νόμιμα την εξουσία, με τον Moore να πετάει το μπαλάκι (την ευθύνη δηλαδή) στους ψηφοφόρους. Ο οξυδερκής συγγραφέας θεωρεί υπαίτιο τον απλό πολίτη, από τη φοβισμένη, άνευρη και υπνωτισμένη συμπεριφορά του οποίου ξεπηδάει κάθε φασιστικό καθεστώς. Και φυσικά, έχει απόλυτο δίκιο. Μάλιστα, ο ίδιος έχει παραδεχθεί οτι είναι αφελής η υπόθεσή του (στην ιστορία) οτι θα χρειαζόταν κάτι τόσο μελοδραματικό όσο μία παρ'ολίγον πυρηνική καταστροφή για να κατρακυλήσει η Αγγλία προς το φασισμό.

Βεβαίως, όσο ξεκάθαρα και αν είναι τα αισθήματα του Moore προς το φασισμό (και καλά κάνει), δεν υποκύπτει στον πειρασμό να νουθετήσει, να πεί στους αναγνώστες ποιό είναι το σωστό και ποιό το λάθος. Τα κίνητρα του V δε γίνονται ποτέ απολύτως σαφή, και η ταύτισή του με την αναρχία δεν είναι απόλυτη. Η στάση του επαναστάτη εκδικητή δείχνει μεν την απόρριψη κάθε μορφής εξουσίας που πρεσβεύει η αναρχία, όμως οι πράξεις του ενέχουν και μία δόση ακριβώς αυτού που πολεμάει. Είναι οι πράξεις του σωστές και δικαιολογημένες ? Τί τον καθιστά άξιο να κρίνει και να αποδίδει τη δικαιοσύνη (του) τόσο απόλυτα ? Είναι εν τέλει λογικός, ή ψυχοπαθής ? Αυτά είναι μόνο μερικά από τα βασικά ερωτήματα που ο συγγραφέας αφήνει έξυπνα χωρίς απάντηση, δίνοντάς μας όπως συνηθίζει άφθονη τροφή για σκέψη. Όχι όμως μασημένη. Πρέπει να τη μασήσουμε μόνοι μας.

Ο Guy Fawkes

Ο Guy Fawkes είναι η άκρως αμφιλεγόμενη κεντρική φιγούρα ενός πασίγνωστου περιστατικού της αγγλικής ιστορίας που έμεινε διαβόητο ως η Συνωμοσία της πυρίτιδας (The Gunpowder Plot). Στις 5 Νοεμβρίου του 1605 (Remember, remember the 5th of November) μία ομάδα καθολικών με αρχηγό τον Robert Catesby σχεδίαζε να ανατρέψει τον προτεστάντη βασιλιά James και να εγκαθιδρύσει μία καθολική κυβέρνηση. Το σχέδιο ήταν να ανατινάξουν ολόκληρη τη βουλή των λόρδων κατά την πρώτη συνεδρίαση της χρονιάς, έχοντας τοποθετήσει πολλά βαρέλια με πυρίτιδα σε ένα κελάρι κάτω από το κοινοβούλιο. Ο Fawkes, που είχε τη μεγαλύτερη στρατιωτική πείρα ανάμεσα στους συνωμότες, τέθηκε επικεφαλής της επιχείρησης. Ένα ανώνυμο γράμμα όμως προς ένα μέλος της βουλής αποκάλυψε όλη τη συνωμοσία. Ο Fawkes ανακαλύφθηκε να φυλάει την πυρίτιδα το πρωί της ημέρας της επιχείρησης, συνελήφθη, βασανίστηκε και τελικά ομολόγησε τους συνεργούς του. Όλοι οι εμπλεκόμενοι κρεμάστηκαν και έπειτα διαμελίστηκαν προς παραδειγματισμό.

Μέχρι και σήμερα, κάθε χρόνο η 5η Νοεμβρίου γιορτάζεται στην Αγγλία ως η νύχτα του Guy Fawkes με πυροτεχνήματα και κάψιμο ομοιωμάτων του καθολικού συνωμότη, το όνομα του οποίου είναι συνώνυμο της προδοσίας στα βρεττανικά νησιά. Τα τελευταία χρόνια όμως, με την πιο ελεύθερη έκφραση αντίθετων φωνών προς τα ανάκτορα και το κοινοβούλιο, η εικόνα του έχει αλλάξει στο μυαλό πολλών ανθρώπων, από εκείνη του ραδιούργου προδότη σε αυτή του ρομαντικού επαναστάτη και ιδεαλιστή που θυσιάστηκε για τα πιστεύω του. Ενδεικτική είναι η γνωστή στην Αγγλία φράση οτι "Ο Guy Fawkes είναι ο τελευταίος άνθρωπος που μπήκε στο κοινοβούλιο με έντιμες προθέσεις". Η αλήθεια, όπως συνήθως, βρίσκεται κάπου ανάμεσα, πάντως ο τρόπος που χρησιμοποιήθηκε η φιγούρα του στα χέρια των Moore-Lloyd προάγει αναμφισβήτητα τη δεύτερη άποψη.

...
Η μάσκα

Η ιδέα να φιγουράρει ο επαναστάτης ήρωας της ιστορίας ως Guy Fawkes ανήκει στον David Lloyd, μία πρόταση την οποία λάτρεψε ο Moore από την πρώτη στιγμή. Η μάσκα του Guy Fawkes που φοράει ο V όμως, δεν αποτελεί σχεδιαστικό εύρημα του Lloyd όπως ίσως νομίζατε, μιας και χρησιμοποιείται εδώ και εκατοντάδες χρόνια στην Αγγλία κατά τους εορτασμούς της Guy Fawkes night. Η εκδοχή της μάσκας του Lloyd όμως, η οποία έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό ιδιαίτερα μέσω της ταινίας του 2005, έχει έκτοτε αποκτήσει μία δική της ζωή και σημασία, ξεπερνώντας κατά πολύ τα όρια της 9ης αλλά και της 7ης τέχνης. Έχει χρησιμοποιηθεί σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης ως σύμβολο αντίστασης των απλών πολιτών εναντίον των δεινών της παγκοσμιοποίησης και της οικονομικής κρίσης, πρωταγωνιστώντας σε πολυάριθμες λαϊκές κινητοποιήσεις. Και ιδιαίτερα μετά την υιοθέτησή της από την ομάδα των hackers-ακτιβιστών Anonymous, η πασίγνωστη πλέον μάσκα έχει εξασφαλίσει τη θέση της στο πάνθεον των διαχρονικών "επαναστατικών" συμβόλων.

Μία ενδιαφέρουσα πληροφορία βεβαίως είναι οτι η μάσκα αποτελεί ένα από τα best seller αντικείμενα του amazon, πουλώντας εκατοντάδες χιλιάδες κομμάτια κάθε χρόνο. Και ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το οτι τα δικαιώματα (copyright) του νεοφώτιστου συμβόλου της pop κουλτούρας τα έχει η εταιρεία Time Warner, η παραγωγός εταιρεία της κινηματογραφικής ταινίας του 2005 δηλαδή. Και πριν αρχίσω τις αμπελο-φιλοσοφίες γύρω από το οτι πλέον, ακόμη και η επανάσταση έχει γίνει εμπόριο, μπορείτε να διαβάσετε αν θέλετε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο που εκφράζει μία τελείως διαφορετική άποψη για τη δημοφιλή, εκλαϊκευμένη εικόνα του Guy Fawkes και τη "συμβολο-ποίηση" του ίδιου και της μάσκας του. Ο τίτλος τα λέει όλα - Αινίγματα για μελλοντικούς ιστορικούς: Θυμήσου να ξεχάσεις ότι δεν θυμάσαι τίποτα

Η ταινία

Όπως προείπαμε, το αριστούργημα των Moore-Lloyd έχει μεταφερθεί και στη μεγάλη οθόνη σε σκηνοθεσία του James McTeigue (V for Venetta, 2005), ευτυχώς με αρκετά αξιόλογα αποτελέσματα αν και, όπως συνήθως, με αρκετές διαφορές από το πρωτότυπο έργο. Εκτός από την αναμενόμενη απλοποίηση αρκετών χαρακτήρων και καταστάσεων λόγω της κατανοητής έλλειψης χρόνου, αλλά και της... μοντερνοποίησης της κοινωνικο-πολιτικής ατμόσφαιρας ώστε να ταιριάζει στο αντίστοιχο πλαίσιο του 2005, το σενάριο των αδελφών Wachowski (Matrix) έχει μειώσει δραστικά τις... ακρότητες των πολιτικών αντιλήψεων του Moore που υπάρχουν παντού στο αυθεντικό σενάριο. Ο μεγάλος άγγλος συγγραφέας έχει τοποθετήσει στο επίκεντρο της ιστορίας του τη σύγκρουση του φασισμού με την αναρχία, με την κυριολεκτική σημασία των δύο αυτών πολιτικών ιδεολογιών. Τα αμερικανάκια από την άλλη, στη διασκευή τους έχουν "λειάνει τις αιχμηρές άκρες" (αμερικάνικη φράση), έχουν ωραιοποιήσει αρκετά τον κεντρικό ήρωα και έχουν πετάξει και λίγο love story εκεί που δεν υπήρχε. Πάντως, ευτυχώς, σε καμία περίπτωση το αποτέλεσμα δε μπορεί να θεωρηθεί "αμερικανιά". Αμερικανιούλα, ίσως.

Ασφαλώς, όπως έχει συμβεί με όλες τις μεταφορές έργων του Moore στον κινηματογράφο, ο ίδιος ο συγγραφέας δεν έμεινε ικανοποιημένος από το τελικό αποτέλεσμα, απαιτώντας κάθε φορά να μη γίνονται αλλοιώσεις του ύφους των πρωτότυπων έργων του. Και φυσικά, δεν εισακούστηκε ούτε μία φορά. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωσή του για το screenplay (διασκευασμένο σενάριο) οτι "Είναι σκουπίδι", προτού καν δεί μία σκηνή της ταινίας. Λίγο αυστηρός, αλλά έχει κάθε δικαίωμα να απαιτεί την καλύτερη δυνατή μεταχείριση της δουλειάς του.





Το V for Vendetta έχει εκδοθεί και στα ελληνικά από την εταιρεία Anubis το 2012.

Υ.Γ: Πώς γίνεται ρε παιδιά κάθε ανάρτηση για έργο του Alan Moore να καταλήγει τεράστια, και να χρειάζεται κοινωνικο-πολιτική ανάλυση για να καλυφθεί επαρκώς ? Εεεεμ, γι'αυτό θεωρείται (και είναι) ο κορυφαίος συγγραφέας του χάρτινου σύμπαντος.

La Foire aux immortels (Η Γιορτή των Αθανάτων)

Ένα έργο-ορόσημο των ευρωπαϊκών comics

O γαλλο-γιουγκοσλάβος Enki Bilal είναι ένας από τους πιο γνωστούς και πιο αξιόλογους ευρωπαίους δημιουργούς comics, με πολλές κορυφαίες δουλειές και βραβεύσεις στο ενεργητικό του. Ξεκινώντας την καριέρα του στη Γαλλία τη δεκαετία του 70 ως εικονογράφος και πολιτικός γελοιογράφος, ο Bilal συνεργαζόταν για πολλά χρόνια με το σεναριογράφο Pierre Christin, παραδίδοντας πλήθος υπέροχων graphic novels, με πιο αξιόλογα τα Les Phalanges de l'ordre noir (Οι Φάλαγγες της Μαύρης Τάξης) και Partie de chasse (Παρτίδα Κυνηγιού).

Το 1980, έχοντας ήδη καταξιωθεί στη γαλλική σκηνή για την εξαιρετική του ικανότητα στην εικονογράφηση, ο γαλλο-βαλκάνιος δημιουργός ξεκίνησε το πιο φιλόδοξο project της μέχρι τότε καριέρας του. Όχι μόνο θα ήταν τριλογία, αλλά θα αναλάμβανε για πρώτη φορά να γράψει ο ίδιος και το σενάριο. Το project αυτό, με τίτλο La trilogie Nikopol έμελλε να γίνει η πιο γνωστή και πολυβραβευμένη του δουλειά, με τον πρώτο τόμο La Foire aux immortels (Η Γιορτή των Αθανάτων - 1980) να λογίζεται μέχρι σήμερα ως το διαχρονικό του αριστούργημα.

Τα άλλα δύο μέρη της τριλογίας του Nikopol είναι τα La Femme piège (Η Γυναίκα Παγίδα - 1986) και Froid Équateur (Κρύος Ισημερινός - 1992), όμως σε αυτή την ανάρτηση θα ασχοληθούμε μόνο με το πρώτο μέρος, επειδή είναι το καλύτερο με διαφορά, και επειδή τα επεισόδια μπορούν να σταθούν μια χαρά και μόνα τους.

Η Υπόθεση (περιέχει spoilers)

Η Γιορτή των Αθανάτων λοιπόν εκτυλίσσεται το 2023 στο Παρίσι, και βρίσκει την πόλη να είναι χωρισμένη σε δύο περιοχές: το κέντρο, όπου κατοικούν οι πλούσιοι και ισχυροί, οι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες της πόλης, και τα περίχωρα, όπου κατοικούν οι φτωχοί. Ο μεγαλομανής δικτάτορας Choublanc κυβερνάει απολυταρχικά, όμως αυτόν τον καιρό έχει άλλα πράγματα στο μυαλό του. Πάνω από την πόλη αιωρείται μια πυραμίδα-σκάφος με επιβάτες τις πιο επιφανείς αιγυπτιακές θεότητες. Οι θεοί έχουν ζητήσει καύσιμα από τον κυβερνήτη, όμως αυτός ζητάει ως αντάλλαγμα να του χαρίσουν την αθανασία, έχοντας αρχικά εισπράξει αρνητική απάντηση.

Εν τω μεταξύ, ο Alcide Nikopol, έχοντας εκτίσει ποινή χειμερίας νάρκης στο διάστημα για 30 χρόνια, συντρίβεται στο Παρίσι, στη συνοικία των φτωχών. Έχει χάσει το πόδι του κατά την πτώση και συναντά τον Horus, τον Αιγύπτιο θεό με το κεφάλι γερακιού που το έχει σκάσει από την πυραμίδα. Ο φυγάς θεός του χαρίζει ένα καινούριο, μεταλλικό πόδι και παίρνει στην κατοχή του το σώμα του Nikopol, προκειμένου να πάρει την εξουσία στο Παρίσι και να εκδικηθεί τους άλλους θεούς. Καταφέρνει να κατατροπώσει τον Choublanc με τις διανοητικές του δυνάμεις, σκοτώνοντας και όλους τους διεκδικητές της εξουσίας, όμως καταλήγει πάλι αιχμάλωτος των θεών, καταδικασμένος να φυλακιστεί μέσα σε πέτρα για επτά εποχές της αιωνιότητας. Ο Nikopol, αφού γλίτωσε παρά τρίχα το θάνατο καταλήγει τρελός, απαγγέλλοντας στίχους του Μπωντλαίρ στους διαδρόμους ενός νοσοκομείου. Το πολιτικό σύστημα θα σώσει τελικά ο γιος του (ο οποίος είναι την ίδια ηλικία με τον ίδιο), θεσπίζοντας ένα καθεστώς ισονομίας.

Η Γιορτή των Αθανάτων αποτέλεσε την πρώτη επαφή του κομιξόφιλου κοινού με τα θεότρελα, σουρρεαλιστικά σενάρια του Bilal, με τις χαοτικές υπο-υποθέσεις και τις αναρχικές προεκτάσεις, πάντα μέσα στα πλαίσια του αγαπημένου του είδους - της επιστημονικής φαντασίας. Όπως και σε όλες τις επόμενες σεναριακές προσπάθειες του γαλλο-βαλκάνιου καλλιτέχνη, υπάρχουν σαφώς "τρύπες" και σημεία που δεν αναπτύσσονται επαρκώς, όμως η γραφή του είναι φρέσκια και δυναμική, με πολύ καλή κλιμάκωση της ιστορίας και αρκετή συγκίνηση και δράση. Η πολιτική και η θρησκεία, δύο από τα θέματα που επανέρχονται συχνά στα έργα του είναι και εδώ κυρίαρχες, με σαφείς αναφορές στο γνωστό, δυσάρεστο γιουγκοσλαβικό ζήτημα που όπως είναι λογικό απασχολούσε έντονα το δημιουργό. Και φυσικά, τί να πούμε και για την εικονογράφηση ... Ο Bilal θεωρούταν ήδη ένας από τους κορυφαίους εικονογράφους του κόσμου όταν κυκλοφόρησε αυτό το εντυπωσιακό magnus opus, και η εξαιρετική δουλειά του στη Γιορτή των Αθανάτων ήρθε απλά να επιβεβαιώσει τη μεγάλη και δίκαια κερδισμένη φήμη του. Το βιβλίο κυκλοφόρησε και στα ελληνικά από την εταιρεία Ars Longa / Παρά Πέντε το 1983.

Το 2004 ο ίδιος ο Bilal σκηνοθέτησε τη live action / animated ταινία Immortal, η οποία βασίζεται αμυδρά στο σενάριο της Γιορτής των Αθανάτων, με μεγάλες όμως αλλαγές και δυστυχώς χωρίς ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα. Αυτό επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά την παγιωμένη μου άποψη οτι τα comics δεν πρέπει να μεταφέρονται σε live-action ταινίες (με κανονικούς ηθοποιούς δηλαδή), αλλά ας μην το αναλύσουμε περαιτέρω το ζήτημα.

Tα βιβλία της τριλογίας στις ελληνικές εκδόσεις τους

"Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΩΝ ΑΘΑΝΑΤΩΝ" : Ars Longa / Παρά Πέντε (1983)
"Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΑΓΙΔΑ" : Βαβέλ (1986)
"ΙΣΗΜΕΡΙΝΟ ΨΥΧΟΣ" : Βαβέλ (1993)

Katsuhiro Otomo - Memories

Μία σύντομη, υπέροχη sci-fi ιστορία 
από το δημιουργό του AKIRA

Ο Katsuhiro Otomo, ο οποίος πρόσφατα τιμήθηκε και με το μεγάλο βραβείο του φεστιβάλ της Angoulême, είναι ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς manga των τελευταίων δεκαετιών, αλλά και συνολικά της ιστορίας των ιαπωνικών και των παγκόσμιων comics.

Έχοντας ως κορυφαία δουλειά το επικό αριστούργημα επιστημονικής φαντασίας AKIRA, το οποίο αποτελεί σημείο αναφοράς στην ιστορία των manga αλλά και των anime, πολλές φορές ξεχνάμε οτι ο Otomo έχει και άλλα αξιόλογα έργα στο ενεργητικό του. Εκτός από την εξαιρετική sci-fi σειρά Domu, που θεωρείται (δικαίως) η δεύτερη καλύτερη δουλειά του, έχει και πολλές σύντομες ιστορίες.

Την 29-σέλιδη ιστορία Kanojo no Omoide (Memories of her) τη δημιούργησε ο Otomo το 1980, και συμπεριελήφθη και στην ομώνυμη συλλογή σύντομων ιστοριών του καλλιτέχνη που εκδόθηκε το 1990. Το 1992 κυκλοφόρησε και στα αγγλικά σε ένα one-shot τεύχος από τη θυγατρική της Marvel, Epic Comics, και μάλιστα με όμορφα χρώματα από τον Steve Oliff.

Η ιστορία μας ξεκινάει όταν τρείς πιλότοι ενός μικρού διαστημικού σκάφους αναλαμβάνουν την επικίνδυνη δουλειά να καθαρίσουν ένα τμήμα μίας αχανούς περιοχής με διαστημικά σκουπίδια που έχει καταλλήλως ονομαστεί Sargasso από τη γεμάτη μυστήριο και σκουπίδια (φύκια) θάλασσα των Σαργασσών στον Ατλαντικό ωκεανό. Εισερχόμενοι στην περιοχή που έχει ένα ισχυρότατο και πολύ επικίνδυνο για τα συστήματα του σκάφους μαγνητικό πεδίο, οι πιλότοι λαμβάνουν ένα μυστηριώδες ηχητικό σήμα. Δεν είναι SOS, αλλά... μουσική! Και συγκεκριμένα είναι η μπαλάντα Moonlight Serenade του Glenn Miller, την οποία (παραδόξως) αναγνωρίζουν αμέσως. Πλησιάζοντας την πηγή του σήματος ανακαλύπτουν έκπληκτοι οτι προέρχεται...

SPOILER ALERT ! 
Η συνέχεια της περιγραφής της ιστορίας περιέχει spoilers. Σκεφτείτε καλά αν θέλετε να τη διαβάσετε εδώ, ή αν θέλετε να διαβάσετε την κανονική ιστορία. Εγώ θα πρότεινα το δεύτερο.

Πλησιάζοντας την πηγή του σήματος ανακαλύπτουν έκπληκτοι οτι προέρχεται από έναν τεράστιο σχηματισμό ενωμένων διαστημικών κομματιών σε σχήμα τριαντάφυλλου (!!!) που ταξιδεύει φαινομενικά ακυβέρνητος στο διάστημα. Οι δύο από τους τρείς πιλότους εισέρχονται στο μυστηριώδες σκάφος, όπου τους περιμένει μία ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη. Το εσωτερικό του σκάφους είναι διακοσμημένο σαν πολυτελής έπαυλη της βικτωριανής εποχής (1837-1901), με επίσημη αίθουσα για τσάι και μία τεράστια βιβλιοθήκη. Όλα όμως δείχνουν ψεύτικα, απλώς τοποθετημένα εκεί για να θυμίζουν κάτι. Στο σκάφος υπάρχουν επίσης πολλά ρομπότ υπηρεσίας που λειτουργούν ακόμη, και πληροφορούν επανειλημμένως τους αποσβολωμένους πιλότους οτι "η κυρία κοιμάται και δεν πρέπει να ενοχληθεί". Ερευνώντας το σκάφος και μην έχοντας ακόμη συναντήσει κάποιο ζωντανό ον, οι δύο άνδρες πλησιάζουν ένα κλειστό δωμάτιο που μοιάζει να είναι η κρεβατοκάμαρα της μυστηριώδους κυρίας. Εξουδετερώνοντας το όχι και τόσο φιλικό ρομπότ που έστεκε φύλακας, εισέρχονται με προσοχή στο δωμάτιο.... Εεεε, εδώ στοπ!

Η υπέροχη αυτή ιστορία περιβάλλεται από μία απίστευτη αίσθηση μυστηρίου και αγωνίας. Όσο οι πιλότοι περιπλανιώνται μέσα στο μυστηριώδες σκάφος αναρωτιέσαι τί ή ποιόν θα συναντήσουν μπροστά τους την επόμενη στιγμή. Ποιά είναι η προέλευση του τόσο παράξενου αυτού δημιουργήματος και, ακόμη σημαντικότερο, ποιός είναι ο σκοπός του ? Ο Otomo, σαν εξαιρετικός storyteller που είναι, δίνει στον αναγνώστη λιγοστές ενδείξεις ως προς τί κρύβεται μέσα στο γιγαντίαιο σκάφος, κλιμακώνει βασανιστικά την αγωνία σαν άλλος Hitchcock, και αφήνει το τέλος της ιστορίας του ηθελημένα ανοιχτό σε ερμηνείες, μία σεναριακή πρακτική που προσωπικά λατρεύω, τόσο στα comics όσο και στον κινηματογράφο. Εκτός όμως από την επιρροή του μεγάλου άγγλου σκηνοθέτη, το Memories είναι εμφανώς επηρρεασμένο και από ένα μεγάλο αμερικανό σκηνοθέτη, τον τεράστιο Stanley Kubrick. Οι ομοιότητες με το αριστουργηματικό 2001: A Space Odyssey του Kubrick είναι πολλές, τόσο στο σεναριακό όσο και στο εικαστικό κομμάτι, με το εσωτερικό της έπαυλης να θυμίζει αρκετά το αντίστοιχο σκηνικό από την Οδύσσεια, και με την ίδια απόκοσμη αύρα να πλανιέται στον αέρα.

Το 1995, ο Katsuhiro Otomo μετέφερε την ιστορία και στη μεγάλη οθόνη, ως το πρώτο από τα τρία μέρη της animated ταινίας με τίτλο... Memories !  Όπως και στο Akira, το anime παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από το manga στο σενάριο, κατορθώνοντας όμως να διατηρήσει αυτή την υπέροχη αύρα μυστηρίου που έχω λυσσάξει τόση ώρα να αναφέρω. To επεισόδιο είναι σκηνοθετημένο από τον συν-ιδρυτή της φοβερής εταιρείας animation Studio 4°C και πολύ καλό σκηνοθέτη Kōji Morimoto, με τον Otomo να σκηνοθετεί το τρίτο και τελευταίο επεισόδιο.

Ακολουθεί ένα μεγάλο trailer διάρκειας 6 λεπτών του πρώτου μέρους της ταινίας Memories.