Short Cuts

Χιουμοριστικά στριπάκια που παρωδούν
όλη τη βιομηχανία των manga

Ο Furuya Usamaru είναι ένας πολύ καλός και πολύ ιδιαίτερος δημιουργός manga, τόσο στη δουλειά του όσο και στη γενικότερη στάση του απέναντι στην ιαπωνική 9η τέχνη. Έχοντας επιλέξει από την αρχή της καριέρας του να παραμείνει underground, ποτέ δεν επεδίωξε τη διασημότητα και τα χρήματα που θα του προσέφερε μία μεγάλη συνεχιζόμενη σειρά, το φορμά δηλαδή που αποτελεί το 90% της (τεράστιας) ιαπωνικής παραγωγής.

Tο ακριβώς αντίθετο μάλιστα - ο ανήσυχος και πάντα πειραματιζόμενος αυτός καλλιτέχνης αρέσκεται στο να δημιουργεί μικρές, αυτοτελείς ιστορίες, που πολλές φορές είναι τόσο μικρές που καταλαμβάνουν μία μόνο σελίδα (comic strips). Το Short Cuts είναι λοιπόν μία συλλογή strips του Usamaru από την πρώιμη, άκρως πειραματική περίοδο της καριέρας του, που δημοσιεύονταν στο περιοδικό Young Sunday της εταιρείας Shogakukan την περίοδο 1996-1998, και μοιάζουν ιδιαίτερα με τα θεότρελα, σατιρικά μονοσέλιδα του εξαιρετικού ντεμπούτου του καλλιτέχνη, Palepoli (1994-1996).

Σε αυτό που διαφέρει το Short Cuts από το εμβληματικό Palepoli είναι οτι είναι λιγότερο πειραματικό στο καλλιτεχνικό στύλ, και επικεντρώνει την ανελέητη και κάφρικη σάτιρά του σε ένα συγκεκριμένο γνώρισμα της βιομηχανίας των manga - την εμμονή μέχρι αρρώστιας με τα kogals, δηλαδή τις γιαπωνέζες μαθήτριες με τις σχολικές στολές (πιο κάτω στο post θα επεκταθώ περαιτέρω). Τις βλέπουμε λοιπόν να γίνονται ρομπότ, παλαιστές sumo, επιδειξιομανείς ντετέκτιβ και επαγγελματίες δολοφόνοι με όπλα φτιαγμένα από... τα περιεχόμενα μιας σχολικής τσάντας (!), να μαστιγώνονται από αρκουδάκια, να κατεβαίνουν στις εκλογές, να αποκτούν μεταλλαγμένα μέρη του σώματός τους και πολλές, πολλές άλλες διασκεδαστικές όσο και διεστραμμένες παραλλαγές. Είναι όμως τόσο κάφρικη, ισοπεδωτική και "ό,τι να'ναι" η διάθεση του πανέξυπνου Usamaru, που η διαστροφή περνάει σε δεύτερη μοίρα, ή μάλλον η σάτιρα περνάει από πάνω της με μπουλντόζα και την κάνει τηγανίτα.

Το Short Cuts κυκλοφόρησε συλλεγμένο σε μορφή graphic novel το 1998 στην Ιαπωνία από τη Shogakukan, και το 2002 μεταφράστηκε και στα αγγλικά από τη Viz media, με αλλαγμένο τον προσανατολισμό ανάγνωσης στα δυτικά πρότυπα (από τα αριστερά προς τα δεξιά). Αυτές τις εικόνες έχω παραθέσει, για να είναι πιο εύκολα αναγνώσιμες από εμάς τους δυτικούς (τρομάρα μας). To 2003 κυκλοφόρησε και το Short Cuts 2, με τον καλλιτέχνη να συνεχίζει πολλές από τις μικρές ιστορίες του νο.1, με τους ίδιους θεοπάλαβους πρωταγωνιστές.

Είναι δύσκολο για εμάς να το κατανοήσουμε, όμως στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου η μανία με τα kogals, και γενικότερα οι κάθε λογής διαστροφές - είτε είναι σεξουαλικού περιεχομένου, είτε όχι - έχουν πάρει διαστάσεις μάστιγας. Ίσως λόγω της καταπίεσης που η υπερβολικά αυστηρή και τυπολατρική ιαπωνική κοινωνία ασκεί στους πολίτες, ένα ανησυχητικά μεγάλο μέρος του ανδρικού πληθυσμού έχει την ανάγκη να ξεσπάσει τα καταπιεσμένα του ένστικτα με έναν κάπως... extreme τρόπο. Ο όρος otaku, που σημαίνει ο κολλημένος με manga και anime αλλά έχει και την "κρυφή" έννοια του ανώμαλου, δε θεωρείται πλέον προσβλητικός, ενώ και άλλες συμπεριφορές που στο δυτικό κόσμο χαρακτηρίζονται (δικαίως) ανώμαλες και θα κατέληγαν τουλάχιστον σε σφαλιάρα, στην Ιαπωνία θεωρούνται απολύτως φυσιολογικές. Otaku είναι φυσικά και πολλοί δημιουργοί manga και anime, γι'αυτό και υπάρχει τέτοια υπερ-πληθώρα ζωγραφισμένης τσόντας (hentai) στην Ιαπωνία. Οι αναγνώστες otaku διαβάζουν ή βλέπουν τα hentai που φτιάχνουν οι καλλιτέχνες otaku, ανωμαλιάζουν περισσότερο, και την πληρώνουν οι μαθητριούλες που περισσότερο φοβούνται τους otaku παρά τον κακό το λύκο.

Όλη αυτή την αρρωστημένη κατάσταση λοιπόν σατιρίζει ο Furuya Usamaru στο Short Cuts, με την εξυπνάδα και την καφρίλικη διάθεσή του να μεγιστοποιούν τον αντίκτυπο του σχολίου του. Και επειδή κάποια στριπάκια απαιτούν γνώση της ιαπωνικής κοινωνίας και κουλτούρας για να γίνουν κατανοητά, στο τέλος της αγγλικής έκδοσης της Viz υπάρχουν επεξηγηματικά σχόλια για ο,τιδήποτε μπορεί να φανεί περίεργο στα μάτια ενός δυτικού (που είναι πολλά).

H τελευταία εικόνα (πάνω αριστερά) αποτελεί μία παρωδία της εκπληκτικής anime ταινίας Princess Mononoke του Hayao Miyazaki. Και φυσικά, δεν είναι η μόνη διακωμώδηση γνωστών anime και manga που υπάρχει στο βιβλίο. Η επόμενη σελίδα από αυτήν π.χ παρωδεί τη Nausicaa του ίδιου δημιουργού, αλλά το σχεδιαστικό της στυλ δε μου άρεσε τόσο ώστε να την παραθέσω.

Οι σελίδες 3 και 4 του Short Cuts 1 (1998)

Furuya Usamaru - The origin of nudity

Μία σουρρεαλιστική ματιά στην έννοια της γύμνιας

Ο Furuya Usamaru είναι ένας πολύ ταλαντούχος, ξεχωριστός και τολμηρός ιάπωνας δημιουργός, κάτι που έχει φροντίσει να καταστήσει σαφές ήδη από την πρώτη δουλειά της πλούσιας καριέρας του, το εξαιρετικό και άκρως επιδραστικό στον κόσμο των manga Palepoli. Μάστορας των μικρών ιστοριών (συνήθως γύρω στις 20 σελίδες) και πάντα πρόθυμος να πειραματιστεί, ο ανήσυχος αυτός καλλιτέχνης είναι γνωστός για την ικανότητά του να μεταλλάσσει το εικονογραφικό, αλλά και το αφηγηματικό του στύλ ανάλογα με την ιστορία που δουλεύει, συχνά μιμούμενος την τεχνοτροπία κάποιου άλλου καλλιτέχνη. Και όποιος δυσανασχετεί με τη λέξη μίμηση, αναφέρω εδώ κάτι που πιστεύω απόλυτα, οτι η μίμηση είναι η πιο ειλικρινής πράξη θαυμασμού, και επίσης ο καλύτερος τρόπος να μάθεις.

Στη συγκεκριμένη μικρή ιστορία The origin of nudity λοιπόν, που εμπεριέχεται στη συλλογή Garden (2000) και έχει ως συμπληρωματικό τίτλο The garden of illusion, ο Furuya Usamaru αντιγράφει το στύλ του ζωγράφου Hieronymus Bosch, από το πασίγνωστο τρίπτυχο The Garden of Earthly Delights του οποίου δανείζεται γενικά το concept του βιβλίου του. To Garden συλλέγει "εναλλακτικές" ιστορίες που δημοσιεύθηκαν σε πειραματικά περιοδικά όπως τα Comic Cue, Manga Erotics και GARO, με την ιστορία μας να αποτελεί το πρώτο κεφάλαιο, αποτίοντας φόρο τιμής στον προαναφερθέντα εκπληκτικό πίνακα.

(Η σειρά των σελίδων είναι από τα αριστερά προς τα δεξιά, αλλά η κάθε σελίδα ξεχωριστά διαβάζεται από τα δεξιά προς τα αριστερά - manga style)

Η άχρηστη πληροφορία της ημέρας:
Την εικόνα νο.14 (νο.16 αν μετρήσουμε και το εξώφυλλο και το "απαγορευτικό"), στην οποία η πρωταγωνίστρια κάνει την υπέρτατη απογύμνωση του εαυτού της, την είχα πρωτοδεί πολλά χρόνια πρίν, και μου είχε κάνει τόση εντύπωση που έψαχνα μάταια για πολύ καιρό να βρώ από πού είναι. Φυσικά, όπως συμβαίνει πάντα, τη βρήκα τυχαία όταν πια είχα σταματήσει να ψάχνω.

Read "Garden" online

Palepoli

Μία πρωτοποριακή άσκηση ύφους σε manga

Ο Furuya Usamaru (γεννημένος το 1968) είναι ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα της προηγούμενης γενιάς mangaka (δημιουργοί manga), και το Palepoli είναι η πρώτη του εκδομένη δουλειά. Κυκλοφόρησε σε συνέχειες στο θρυλικό περιοδικό Garo από το Σεπτέμβριο του 1994 έως το Μάιο του 1996, και έπειτα ολοκληρωμένο, σε μορφή graphic novel, το 1996.

Ο Furuya Usamaru είχε τότε μόλις αποφοιτήσει απο τη σχολή καλών τεχνών Tama, όπου σπούδασε ελαιογραφία και γλυπτική, και το Palepoli αντικατοπτρίζει ξεκάθαρα τη μεγάλη του αγάπη για την τέχνη, το ανήσυχο καλλιτεχνικό του πνεύμα, και μία τρελή διάθεση για πειραματισμό.

Διάφορα αποσπάσματα του βιβλίου έχουν συμπεριληφθεί στη συλλογή underground ιαπωνικών comics Secret Comics Japan, μαζί με δουλειές πολύ σημαντικών, όσο και καινοτόμων δημιουργών όπως οι Shintaro KAGO, Junko MIZUNO, Kiriko NANANAN και Yuko TSUNO. Η ανθολογία δανείζεται και το όμορφο εξώφυλλό του.

Το Palepoli είναι μία συλλογή των πρώιμων comics του Furuya, όλα στο γνώριμο στην Ιαπωνία φορμά των τεσσάρων panel (yon-koma), με αρκετές από τις μονοσέλιδες ιστορίες να συνεχίζονται σε επόμενες σελίδες. Υπάρχουν ιστορίες με ύποπτους πωλητές που χρησιμοποιούν κάθε μέσο προκειμένου να τους ανοίξεις την πόρτα, μαθητές που ξεκινούν από βαρεμάρα νευρικά τικ στην τάξη, τα οποία αργότερα παίρνουν τις διαστάσεις επιδημίας, μικρά παιδιά που ανακαλύπτουν τις κρυμμένες τους, υπερφυσικές δυνάμεις, σκουπιδιάρικα που μαζεύουν τα πιο αλλόκοτα σκουπίδια, διάσημοι πίνακες της παγκόσμιας τέχνης που ζωντανεύουν με ξεκαρδιστικά αποτελέσματα, οικογένειες με παράδοση στον αυτο-τραυματισμό, cyborg καλλιτέχνες, γλυκύτατα αρκουδάκια serial killers, και (το αγαπημένο μου) φαντάσματα που παρενοχλούν τον ίδιο το δημιουργό στο ατελιέ του και βανδαλίζουν τη δουλειά του. Με λίγα λόγια, πανικός !

Και όλα αυτά εν μέσω μίας άγριας διακωμώδησης κλασσικών σειρών manga όπως (μεταξύ άλλων) των Golgo 13, Phoenix, Doraemon, Red Colored Elegy και The heart of Thomas, μίας διασκεδαστικότατης ασέβειας προς όλες τις θρησκείες, μίας ιδιοφυούς εξερεύνησης των δυνατοτήτων των panels (κι ας έχει αυστηρώς 4 η κάθε σελίδα), και μίας διαρκούς εναλλαγής σχεδιαστικών στύλ και τεχνικών - από απλές, "παιδικές" ζωγραφιές και το παραδοσιακό manga ύφος, μέχρι τον ιμπρεσσιονισμό και τη μίμηση του στύλ του Da Vinci, του Michelangelo και του Bottichelli. Και το καλύτερο είναι οτι η ποικιλία αυτή δεν αναλώνεται μόνο στην εικονογράφηση, αλλά και στο ύφος των σεναρίων. Από ελαφριά κωμωδία σε άγρια περιπέτεια, και από ερωτικό δράμα σε διαστροφές κάθε είδους, τα θέματα του εξαιρετικού αυτού manga καλύπτουν ένα πολύ ευρύ φάσμα ανθρώπινων εμπειριών. Στο βιβλίο επίσης περιλαμβάνεται και η πρώτη, ανέκδοτη έως τότε 16-σέλιδη ιστορία Proof of Love του Furuya, όπου 2 άντρες διεξάγουν ένα φρικτό διαγωνισμό για να αποδείξουν την αγάπη τους σε μία γυναίκα.

Το Palepoli προκάλεσε μεγάλη αίσθηση όταν κυκλοφόρησε στην Ιαπωνία, και αρκετοί mangaka το αναφέρουν ανάμεσα στις επιρροές τους. Ένας από τους λόγους για την επιτυχία του είναι οτι εκείνο τον καιρό ο Furuya δεν είχε ακόμη εντρυφήσει στα manga, και έψαχνε το κατάλληλο όχημα για την καλλιτεχνική του έκφραση. Ετσι, έφτιαξε κάτι εντελώς προσωπικό, άκρως πρωτοποριακό, και φυσικά τελείως διαφορετικό από τις υπόλοιπες κυκλοφορίες της εποχής. Ο ίδιος ο δημιουργός αναφέρει οτι, όταν ξεκινούσε την καριέρα του, η μεγαλύτερη πρόκληση για αυτόν ήταν το paneling, δηλαδή η διάταξη των panels, και ο ρυθμός που θα έπρεπε να ακολουθούν τα manga του, έτσι ώστε οι ιστορίες του να "λειτουργούν". Έτσι, σε αυτή την πρώτη δουλειά του πειραματίστηκε εκτενώς με αυτές τις προκλήσεις, και το εντυπωσιακό αποτέλεσμα τον δικαιώνει απόλυτα.

read Palepoli online