Kris Kool

Πολύχρωμη 70's pop art comics ψυχεδέλεια !

Ο Caza (Philippe Cazaumayou) είναι ένας φανταστικός και πολύ ιδιαίτερος γάλλος δημιουργός που καθ'όλη τη διάρκεια της καριέρας του έχει αναπτύξει ένα δικό του σύμπαν μέσα στο οποίο λαμβάνουν χώρα οι ιστορίες του. Εμπνεόμενος από τη φύση, τη μυθολογία και τον κόσμο των ξωτικών και των πνευμάτων, ο Caza έχει παραδόσει πλήθος εξαιρετικών δουλειών, με τις πιο αξιόλογες να είναι οι συλλογές σύντομων ιστοριών που απαρτίζουν την ενότητα L'Âge d'Ombre (Les Habitants du crépuscule, Les Remparts de la nuit).

Ο πειραματισμός και η πρωτοπορία κυλούσαν πάντα στο αίμα του ανήσυχου γάλλου καλλιτέχνη, οδηγώντας τον να αλλάζει συχνά εικονογραφικά στύλ και τεχνικές. Προτού όμως αναπτύξει το πολύ απαιτητικό πρώιμο καλλιτεχνικό του στύλ που παρέπεμπε στον ποϊντιλισμό (λευκές κουκκίδες σε μαύρο φόντο - δείτε για παράδειγμα το Hydrogenesis), και το μετέπειτα πολύχρωμο, χαρακτηριστικό του ύφος (δείτε τα Mandragora και Equinox), ο Caza ξεκίνησε τη μαγική του πορεία στο σύμπαν της 9ης τέχνης με το Kris Kool, και ίσως την πιο πειραματική εικονογράφηση που έχει κάνει ποτέ.

Το Kris Kool λοιπόν είναι η πρώτη δουλειά του Caza στο χώρο των comics, ένα ξεχωριστό graphic novel που εκδόθηκε το 1970 στη Γαλλία από την εταιρεία Eric Losfeld. Ένα ονειρικό, ερωτικό, σουρρεαλιστικό, "ξεφεύγα" τελείως ταξίδι σε ένα εκτυφλωτικά πολύχρωμο, ψυχεδελικό σύμπαν γεμάτο με φιλήδονες γυναίκες, ναρκωτικά (εννοείται) και γεωμετρικά τοπία που μοιάζουν να έχουν ξεπηδήσει μέσα από καλειδοσκόπιο. Η υπόθεση...

Η υπόθεση, όπως ίσως μάντεψε κάποιος από τη μέχρι τώρα περιγραφή μου, δεν είναι ακριβώς σαφής, η αφήγηση είναι τελείως μη γραμμική, με τις παράξενες καταστάσεις που εκτυλίσσονται να μην επιδέχονται "παραδοσιακών" ερμηνειών. Ο κεντρικός μας ήρωας, ο Kris Kool, είναι ένας διαστημικός τυχοδιώκτης, μία αρσενική και χίπικη εκδοχή της Barbarella, έργο από το οποίο είναι εμφανώς επηρρεασμένο το ύφος του βιβλίου. Ο Kool λοιπόν, ενώ αράζει όπως συνήθως σε ένα κακόφημο μπαράκι, δέχεται να αναλάβει μία δουλειά για λογαριασμό του Gwine, ενός αδίστακτου αρειανού. Αποστολή του είναι να βρει και να φέρει πίσω την Corolle, μία όμορφη γυναίκα-λουλούδι από τον πλανήτη Αφροδίτη. Έτσι, ξεκινάει μία διαστημική περιπλάνηση στην Αφροδίτη, τον Άρη και τον Κρόνο, με διάφορους πολύχρωμους χαρακτήρες αλλά και εχθρούς να μπλέκονται στο δρόμο του. Όταν τελικά θα εντοπίσει την Corolle θα την ερωτευτεί με την πρώτη ματιά, και θα αποφασίσει να διαφύγει μαζί της, αψηφώντας τις εντολές του. Όμως θα καταλήξει εξόριστος σε ένα παράλληλο κόσμο, περιτριγυρισμένος από όμορφες γυναίκες και παράξενα φυτά, προσπαθώντας να πολεμήσει ένα... σαρκοφάγο βουνό από βυζιά !!!!!!!!

Νομίζω δε χρειάζεται να πω άλλα για την ώρα. Ας αφήσουμε το πολύχρωμο, ψυχεδελικό πανδαιμόνιο του Caza να πεί τα υπόλοιπα. Πάρτε LSD, τριπάκια, μανιτάρια, peyote, αψέντια, mezcal, μανδραγόρες και μπάφους, και πάμε ...

...
Η ανάγνωση του Kris Kool, έστω και με τα κουτσά γαλλικά που θυμάμαι (δεν υπάρχει αγγλική μετάφραση) είναι μία πολύ ξεχωριστή και ολίγον τί... παραισθησιογόνα εμπειρία. Έτσι κι αλλιώς, το κείμενο έχει σαφώς ήσσονα ρόλο, με το υπέροχο, πολύχρωμο χάος της εικονογράφησης να αιχμαλωτίζει το μάτι και το μυαλό, παρασύροντάς μας πίσω στις δεκαετίες του 60 και του 70, καβάλα στο Yellow Submarine των Beatles παρέα με τα παιδιά των λουλουδιών. Επηρρεασμένος από τα... ψυχεδελικά διαμάντια των comics που είχαν προηγηθεί, όπως τη Barbarella του Jean-Claude Forest και τις Jodelle, Pravda του Guy Peellaert, αλλά και τον εξαιρετικό αμερικανο-γερμανό ζωγράφο και εικονογράφο Peter Max, ο Caza δημιουργεί τη δική του, φαντασμαγορική εκδοχή της pop art πρωτοπορίας της εποχής.

Μία ενδιαφέρουσα πληροφορία είναι οτι το ντελιριακό αυτό, φουτουριστικό ταξίδι παραλίγο να μην επιζήσει μέχρι τις μέρες μας, μιας και η εταιρεία Eric Losfeld που το κυκλοφόρησε αναγκάστηκε να διακόψει πολύ σύντομα το τύπωμά του λόγω νομικών προβλημάτων (τα οποία αντιμετώπιζε αρκετά συχνά). Και θα είχε χαθεί για πάντα αν δεν ανακαλύπτονταν κάποιες ξεχασμένες κούτες σε κάποια αποθήκη μετά απο δεκαετίες. Και αυτό θα ήταν μεγάλο κρίμα επειδή, όπως και να το κάνουμε, δε βρίσκεις συχνά comics με πολύχρωμα, σαρκοφάγα βουνά από βυζιά ! (προτελευταία εικόνα).

Caza - Equinox

Μία ακόμη εξαιρετική ιστορία του Caza από την Εποχή του Σκοταδιού

Το L’Âge d’ombre (Η εποχή του Σκοταδιού) είναι μία φανταστική συλλογή σύντομων ιστοριών που εξέδοσε το 1982 ο εκπληκτικός γάλλος κομίστας Caza (Philippe Cazaumayou). Ένας δημιουργός που δεν έχει αναγνωριστεί όσο του αξίζει από το κοινό, τον οποίο όμως οι συνάδελφοί του μνημονεύουν ανελλιπώς ως επιρροή, συγκαταλέγοντάς τον ανάμεσα στους κορυφαίους των ευρωπαϊκών comics όλων των εποχών (και συμφωνώ απολύτως). Ίσως ο λόγος για την "υποτίμησή" του να είναι οτι οι καλύτερες δουλειές του είναι οι σύντομες ιστορίες που κυκλοφορούσε τις δεκαετίες του '70 και του '80 σε όλα τα μεγάλα γαλλικά περιοδικά comics, με τις μεταγενέστερες μεγάλες του σειρές να μη φτάνουν σε αυτό το υψηλότατο επίπεδο (προσωπική γνώμη). Όχι φυσικά οτι δεν είναι καλές - είναι πολύ καλές - αλλά οι σύντομες ιστορίες του στα περιοδικά Pilote, Métal Hurlant, Spirou, Fluide Glacial και άλλα απλά ΤΑ ΣΠΑΝΕ ! (Ναι, είμαι μεγάλος fan, φαίνεται, ε ?)

Η εξαιρετική, 14-σέλιδη ιστορία Equinox δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο σημαντικότατο για τα γαλλικά, και άρα και για τα ευρωπαϊκά comics περιοδικό Pilote, στο τεύχος #121 (Ιούνιος 1984). Η αμέσως αναγνωρίσιμη και φανταστική εικονογραφική τεχνική του Caza είχε φτάσει στο απώγειό της, με τα μυστηριακά όσο και σκοτεινά θέματα όλων των ιστοριών του L’Âge d’ombre να μαγνητίζουν με χαρακτηριστική ευκολία το μάτι και το μυαλό.

Δείτε άλλη μία υπέροχη σύντομη ιστορία από την Εποχή του Σκοταδιού : Caza - Mandragora

2 εξώφυλλα της αγγλικής έκδοσης του The Age of Darkness (Heavy Metal, 1998)

Caza - Mandragora

Μία εξαιρετική ιστορία των "Κατοίκων του Λυκόφωτος"

Οι Κάτοικοι του Λυκόφωτος (Les Habitants du crépuscule) είναι ο πρώτος εκ των δύο τόμων που αποτελούν την υπέροχη συλλογή μικρών ιστοριών L’Âge d’ombre (Η εποχή του Σκοταδιού) που εξέδοσε το 1982 ο καταπληκτικός γάλλος κομίστας Caza (Philippe Cazaumayou). Η τέταρτη από τις 14 συνολικά ιστορίες έχει τον τίτλο Mandragora, και πηγή έμπνευσης φυσικά το γνωστό ποώδες φυτό με την ανθρωπόμορφη ρίζα και τις παραισθησιογόνες ιδιότητες, στο οποίο από τα αρχαία χρόνια αποδίδονται μυστικιστικές και υπερφυσικές δυνάμεις. Η 12-σέλιδη ιστορία δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε ένα ειδικό τεύχος sci-fi του σημαντικότατου περιοδικού comics Pilote το 1980, 2 χρόνια πριν κυκλοφορήσει ο συγκεντρωτικός τόμος, όπως (πολύ σωστά) συνηθιζόταν εκείνη την εποχή.

To L’Âge d’ombre διηγείται ιστορίες από τον κόσμο των Ομ, ένα λαό αξιολύπητων πλασμάτων που ζούν οχυρωμένα σε μουντές πόλεις-φρούρια, αδυνατώντας να επιβιώσουν στον εξωτερικό, αφιλόξενο κόσμο. Εκεί, μακριά από τις πόλεις ζούν οι Άλλοι, πνεύματα και θεοί της φύσης, που δε χάνουν ευκαιρία να περιπαίξουν και να εκμεταλλευτούν τη δυστυχία των Ομ. Στο Mandragora λοιπόν, ένας Ομ χρησιμοποιεί μαύρη μαγεία και το εν λόγω φυτό στην προσπάθειά του να δημιουργήσει μία σύντροφο που θα τον απαλλάξει από τη μοναξιά του. Το αποτέλεσμα όμως θα αποβεί καταστροφικό για τον ίδιο...

Την περίοδο των Κατοίκων του Λυκόφωτος ο Caza είχε ήδη εγκαταλείψει το πολύ απαιτητικό προηγούμενο καλλιτεχνικό του στύλ με τις λευκές κουκκίδες σε μαύρο φόντο (δείτε για παράδειγμα το Hydrogenesis), και είχε κατασταλάξει σε αυτό το πανέμορφο, πολύχρωμο και πιο "καρτουνίστικο" ύφος που βλέπετε παρακάτω, το οποίο έμελλε να γίνει το χαρακτηριστικό του.

Δείτε 7 ιστορίες του Caza στα ελληνικά, από το φιλικό comic blog The Fables Habitat

Τα εξώφυλλα του Les Habitants du crépuscule (1982) και του ειδικού τεύχους του Pilote (1980) όπου πρωτοδημοσιεύθηκε το Mandragora.

Caza - Hydrogenesis

Μία από τις πιο παλιές και πιο όμορφες μικρές ιστορίες του Caza

Ο Caza (Philippe Cazaumayou) είναι ένας από τους κορυφαίους, και συγχρόνως από τους πιο υποτιμημένους ευρωπαίους κομίστες όλων των εποχών. Με τεράστια παραγωγή, τόσο σε αριθμό δουλειών όσο και σε ποιότητα, τα βιβλία του για κάποιο λόγο δεν έχουν εκτιμηθεί από τις αγγλικές εκδοτικές εταιρείες, παραμένοντας έτσι σχετικά άγνωστος εκτός της γενέτειρας χώρας του Γαλλίας. Ευτυχώς οι σύντομες ιστορίες του, που αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς του, έχουν ανατυπωθεί πολλές φορές σε διάφορα περιοδικά comics, με πρώτο και καλύτερο το επιδραστικότατο Métal Hurlant, το περιοδικό που άλλαξε για πάντα τον κόσμο των comics (και δεν υπερβάλλω καθόλου).

Η συγκεκριμένη σιωπηλή 6-σέλιδη ιστορία δημιουργήθηκε από τον Caza το διάστημα 1975-1976 και δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο Métal Hurlant #30 (1978) με τον τίτλο Hydrogénèse. Aργότερα ανατυπώθηκε και στο αμερικάνικο "αδερφάκι" του γαλλικού περιοδικού, το Heavy Metal vol 2 #10. Έχοντας ξεκινήσει την καριέρα του το 1970 με το Kris Kool, και εξελίσσοντας ακόμη την τεχνική του, ο Caza στο Hydrogenesis, όπως και στις άλλες δουλειές του της ίδιας περιόδου (Sanguine, Bird-Dust) δεν είχε καταλήξει ακόμα στο χαρακτηριστικό, έγχρωμο καλλιτεχνικό στύλ των περισσότερων μεταγενέστερων έργων του. Εδώ λοιπόν βρίσκεται ακόμη στην ασπρόμαυρη περίοδό του, "φλερτάροντας" με τον ποϊντιλισμό (πολλές μικρές τελείες) και τον Salvador Dali, πάντα στο γνωστό, σουρρεαλιστικό sci-fi ύφος του, και πάντα με εκπληκτικά αποτελέσματα. Θαυμάστε !

Métal Hurlant #30 (1978)