Yragaël

Μία κοσμική τραγωδία από τον 
αρχιτέκτονα των κόσμων

Ο Philippe Druillet, συν-ιδρυτής μαζί με τον Moebius του θρυλικού περιοδικού Métal Hurlant και της εκδοτικής εταιρείας Les Humanoïdes Associés, είναι ένας από τους πιο γνωστούς, αγαπητούς και πολυβραβευμένους ευρωπαίους δημιουργούς της "παλιάς" σχολής. Γεννημένος το 1944 στην Toulouse και ξεκινώντας την πορεία του στο χώρο των comics το 1966 με το Le Mystère des abîmes (The Mystery of the Abyss), ο Druillet έχει μείνει στην ιστορία της 9ης τέχνης για την εξαιρετική του ικανότητα να δημιουργεί πολύπλοκες διαστημικές περιπέτειες, larger than life χαρακτήρες, και στην ουσία ολόκληρα σύμπαντα !

Ο πιο διάσημος και πληθωρικός χαρακτήρας που δημιούργησε ποτέ ο Druillet είναι ασφαλώς ο Lone Sloane, ήρωας και της πρώτης του απόπειρας στον κόσμο των comics, όμως στην πλούσια καριέρα του ο γάλλος καλλιτέχνης έπλασε πολλούς ακόμη χαρακτήρες, με τον Yragaël να αποτελεί έναν από τους πιο τραγικούς.

Το Yragaël λοιπόν, γραμμένο από τον Michel Delmuth και εικονογραφημένο εντυπωσιακά από τον Druillet, κυκλοφόρησε αρχικά σε συνέχειες στο εμβληματικό περιοδικό Pilote, ξεκινώντας από το τεύχος #695 (1973), για να συλλεχθεί σε τόμο από την εταιρεία Dargaud το 1974. Υπάρχει και συνέχεια της ιστορίας με τίτλο Urm ή Urm le fou (Urm the fool), όμως σε αυτή την ανάρτηση θα ασχοληθούμε μόνο με το Yragaël.

Η ιστορία μας ξεκινάει μέσα στο απόλυτο χάος, με την ανθρωπότητα να έχει παρακμάσει και τον πλανήτη Γη να βιώνει τις τελευταίες ημέρες του. Θεοί και δαίμονες περιδιαβαίνουν τον πλανήτη προσπαθώντας να ανακτήσουν την παλιά τους δύναμη και εξουσία πάνω στους εξαθλιωμένους "Τελευταίους ανθρώπους" (Last men). Δολοπλοκίες, δολοφονίες και μια κατάσταση αναρχίας μαστίζουν τους σκοτεινούς αυτούς καιρούς, με το ανθρώπινο είδος να μη διαβλέπει ούτε μία αχτίδα ελπίδας για το μέλλον. Μέσα σε όλο αυτό το νιχιλιστικό σκηνικό, ο πρίγκιπας Yragaël θα αναδειχθεί ως ο πιθανός σωτήρας της ανθρωπότητας, προσπαθώντας μέσα από μία ανίερη συμμαχία με τη ζωντανή πόλη Spharain να αποκτήσει τη δύναμη να αλλάξει το διαφαινόμενο πεπρωμένο. Όμως η τύχη θα του παίξει άσχημο παιχνίδι, και η βασίλισσα-μάγισσα Nereis θα τον κοροϊδέψει, με την περηφάνεια του τελικά να οδηγεί στην αναπόφευκτη πτώση του.

Η ιστορία είναι απλή όμως αποτελεσματική, μία διαστημική αρχαία τραγωδία με επικές, φιλοσοφικές και... παραισθησιογόνες προεκτάσεις, επηρρεασμένη έντονα από τον Elric του Michael Moorcock αλλά και τη δουλειά του H.P. Lonecraft. Δυστυχώς, το κείμενο του Michel Delmuth είναι εξόχως πολύπλοκο και ακατανόητο, προσπαθώντας συνεχώς να "ακουστεί" βαρύ και επικό, καταφέρνοντας όμως μόνο να μπερδέψει και να συγχύσει τον αναγνώστη. Πολλές φορές οι προτάσεις δε βγάζουν καν νόημα, μόνο ένα πομπώδες χωρίς λόγο, ανούσιο παραλήρημα. Κι όμως, όλο αυτό το χάος του σεναρίου ταιριάζει απόλυτα με την υπέροχα χαοτική, ψυχεδελική εικονογράφηση του μεγάλου Druillet, την πάντα υπερβολική και αριστουργηματική. Στο συνηθισμένο κορυφαίο επίπεδο όλων των δουλειών του, ο γάλλος "διαστημικός αρχιτέκτονας" - όπως δικαίως τον αποκαλούν - δημιουργεί ένα άναρχο, συμπαντικό όργιο χρωμάτων και σχημάτων, με τις ολοσέλιδες συνθέσεις του να αψηφούν όπως πάντα τις νόρμες και τους κανόνες της 9ης τέχνης.

To συνολικό αποτέλεσμα του Yragaël είναι λοιπόν αρκετά "άνισο", με το σενάριο να κρίνεται ομολογουμένως πολύ αδύναμο, και την κορυφαία εικονογράφηση να έρχεται για να σώσει την κατάσταση. Και φυσικά, με τη βαριά υπογραφή του Druillet, τα καταφέρνει περίφημα.

Pilote #695 (1973)

Gotlib - 2 short stories

2 υπέροχες ιστορίες του μεγάλου Gotlib για τα παιδιά

Ο Gotlib (Marcel Gotlieb) είναι ένας ζωντανός θρύλος των γαλλικών comics. Γεννημένος το 1934 και ξεκινώντας την τεράστια καριέρα του στα μέσα της δεκαετίας του 60, ο μεγάλος αυτός δημιουργός είναι ένας από τους θεμελιωτές των γαλλικών χιουμοριστικών bandes dessinées, μαζί με τους René Goscinny και André Franquin. Πυροδοτώντας τη χρυσή εποχή της γαλλικής σκηνής, αλλά και τη μετάβαση των χιουμοριστικών comics σε πιο ενήλικα θέματα, ο Gotlib επηρρέασε ολόκληρες γενιές γάλλων καλλιτεχνών, με πρώτο και καλύτερο τον τρομερό Édika.

Ο μεγαλύτερος όγκος της δουλειάς του σπουδαίου αυτού δημιουργού αποτελείται από σύντομες (συνήθως δισέλιδες) χιουμοριστικές ιστορίες που συλλέγονταν σε τόμους υπό τον τίτλο Rubrique-à-Brac. Η πλειοψηφία των δουλειών της σειράς είναι θεότρελες, ξεκαρδιστικές περιπέτειες που σατιρίζουν τα πάντα και ποτέ δεν έχεις ιδέα πού θα καταλήξουν. Όμως, υπάρχουν και κάποιες ιστορίες που ξεφεύγουν από το σύνολο και φανερώνουν μία μεγάλη ευαισθησία και μία καθαρή, ποιητική ματιά. Δύο από αυτές τις ιστορίες θα παρουσιάσει η σημερινή ανάρτηση, επικεντρωμένες σε ένα από τα πλέον αγαπημένα θέματα του μεγάλου Gotlib - τα παιδιά.


Το ημερολόγιο ενός κατακτητή

(Journal d’un conquistador, πρωτο-δημοσιευμένο στο Pilote #503, 1969, Rubrique-à-Brac τόμος 1, 1970)

... Αφιερωμένο στον Άκη και τη Δανάη, και στο μικρό τους κατακτητή

Ένα τραγούδι ροζ... ένα τραγούδι μωβ...

(Chanson rose, chanson mauve - Rubrique-à-Brac τόμος 1, 1970)

... Αφιερωμένο στη Δανάη και τον Άκη, και στη μικρή τους εξερευνήτρια που μπαίνει τώρα στην όμορφη ηλικία των μεγάλων ανακαλύψεων.

Οι δύο πολύ όμορφες και τρυφερές αυτές ιστορίες κυκλοφόρησαν στα ελληνικά από τη ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ το 1983, στη συλλογή ZOO 3 - Gotlib 1, Διαβολομαζέματα, που είναι στην ουσία επιλεγμένες δουλειές από τους 2 πρώτους τόμους της σειράς Rubrique-à-Brac.

Lone Sloane - The Throne of the Black God

Το πρώτο από τα 6 ταξίδια του τυχοδιώκτη του απείρου

Ο Lone Sloane του εξαιρετικού γάλλου δημιουργού Philippe Druillet, συν-ιδρυτή μαζί με τον Moebius του θρυλικού περιοδικού Métal Hurlant και της εκδοτικής εταιρείας Les Humanoïdes Associés, είναι ένας από τους πιο παλιούς, πιο αγαπητούς και πιο ενδιαφέροντες χαρακτήρες στην ιστορία των γαλλικών, και δη των ευρωπαϊκών comics. Κάνοντας την πρώτη του εμφάνιση στο πρώτο graphic novel που έφτιαξε ποτέ ο Druillet, το Le Mystère des Abîmes (The Mystery of the Abyss, 1966), ο Lone Sloane είναι ένα είδος αρχετυπικού ήρωα αρχαίας τραγωδίας, ένα είδος Οδυσσέα του διαστήματος αν θέλετε, και αν ο χαρακτηρισμός σας φέρνει στο μυαλό την ταινιάρα του Stanley Kubrick "Οδύσσεια του Διαστήματος", σας πληροφορώ οτι ο ήρωάς μας ταξίδευε στην απεραντοσύνη του απείρου ήδη για δύο χρόνια προτού εμφανιστεί ο H.A.L. 9000 και αρχίσει τις μαγκιές του.

Βεβαίως, το Mystery of the Abyss, όντας το πρώτο πόνημα του μόλις 22 χρονών τότε καλλιτέχνη, δεν παρουσιάζει ούτε τα (ολοκληρωμένα) χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του Sloane που γνωρίσαμε στα μετέπειτα βιβλία της σειράς, ούτε φυσικά το ανυπέρβλητο, εντυπωσιακό, πολύχρωμο και πολύπλοκο εικονογραφικό στύλ που θα ανέπτυσσε αργότερα ο μεγάλος Druillet (δείτε π.χ το εκπληκτικό Salammbô). Όλα αυτά τα στοιχεία εμφανίστηκαν στην επόμενη ιστορία που σχεδίασε ο γάλλος δημιουργός με τον τραγικό ήρωά του, την 8-σέλιδη Le Trone du Dieu Noir (The Throne of the Black God) που δημοσιεύθηκε το 1970 στο τεύχος #538 του σημαντικότατου περιοδικού Pilote. Ο θρόνος του Μαύρου Θεού αποτελεί το πρώτο από τα 6 ταξίδια-σύντομες ιστορίες του διαστημικού μας Οδυσσέα που σχεδίασε ο Druillet τις χρονιές 1970-1971, και τα οποία συλλέχθηκαν στον τόμο Les 6 voyages de Lone Sloane (Τα 6 ταξίδια του Lone Sloane).

Η ιστορία μας διαδραματίζεται στο μακρινό μέλλον, το έτος 804 της νέας εποχής μετά το απροσδιόριστο γεγονός που αναφέρεται απλά ως "Ο μεγάλος τρόμος". Η ανθρωπότητα έχει αποικήσει το διάστημα, και συνεχώς αναζητά καινούριους τόπους. Ο μοναχικός κοσμικός ταξιδευτής Lone Sloane βρίσκεται στο σκάφος του, όταν ξαφνικά αυτό αποσυντίθεται, και τη θέση του παίρνει ένας μεγαλοπρεπής, πέτρινος μαύρος θρόνος. Ονομάζεται Iotai - Αυτός που ψάχνει - και περιπλανιόταν στο σύμπαν για αμέτρητους αιώνες αναζητώντας... κάτι. Το απόκοσμο αντικείμενο που αποπνέει αρχαία μαγεία απαγάγει τον ήρωά μας και τον μεταφέρει σε ένα μακρινό πλανήτη, όπου οι τοπικοί ιερείς ελπίζουν να ανακτήσουν την παλιά τους δόξα, μετουσιώνοντας τον αρχαίο, Μαύρο Θεό τους. Όσο ο Sloane βρίσκεται φυλακισμένος στο παλάτι τους, δέχεται την επίσκεψη του Βασιλιά των Θεών, ο οποίος του δίνει τη δύναμη να αποτρέψει την επιστροφή του Μαύρου Θεού, η οποία θα σημάνει το τέλος των πάντων.

Ο θρόνος του Μαύρου Θεού έσκασε σα βόμβα στο γαλλικό κόσμο των comics του 1970. Κανένας δεν είχε ξαναδεί ποτέ τόσο λεπτομερείς και "απλευθερωμένες" από τα σύνορα των panels συνθέσεις σελίδας, τέτοια "διαστημική αρχιτεκτονική" και τόσο έντονα και μεγαλειώδη χρώματα. Τα πάντα γύρω από τη σειρά του Lone Sloane ήταν μεγαλειώδη, από το σύμπαν που αποτελούσε το σκηνικό της υπέροχης αυτής διαστημικής όπερας, τα παλάτια και τα διαστημόπλοια που γεννούσε η εκπληκτική φαντασία του Druillet, μέχρι τα πάθη και τα συναισθήματα των ηρώων του, με πρώτο και καλύτερο φυσικά τον πρωταγωνιστή. Με επιρροές από το τρομακτικό συγγραφικό παραλήρημα του H.P. Lovecraft αλλά και την απίστευτη αίσθηση του χώρου και της προοπτικής του M.C. Escher, ο μεγάλος οραματιστής Philippe Druillet έπλασε ένα ολόκληρο, μεγαλοπρεπές σύμπαν, με χαρακτήρες και καταστάσεις βγαλμένες μέσα από αρχαία τραγωδία. Και, ακριβώς όπως οι ήρωες των αρχαίων ελληνικών τραγωδιών, ο Lone Sloane έχει κερδίσει ήδη την αθανασία του, και μία θέση στο πάνθεον των παγκοσμίων comics.

Les 6 voyages de Lone Sloane (Τα 6 ταξίδια του Lone Sloane)

Le Trone du Dieu Noir (The Throne of the Black God) (Pilote #538, 1970)
Les Iles du Vent Sauvage (The Islands of the Wild Wind) (Pilote #553, 1970)
Rose (Pilote #562, 1970)
Torquedara Varenkor: Le Pont sur les Etoiles (The Bridge over the Stars) (Pilote #569, 1970)
O Sidarta (Pilote #578, 1970)
Terra (Pilote #598, 1971)

“The voyage took centuries, years, or perhaps only seconds. This is time no longer on a human scale. Sloane touched an object forged by the Gods and thus became, in part, a God himself. His eyes, already shining with a spark of madness, now see the universe passing him by in tails of reddening comets.”

Ο Philémon του Fred στα αγγλικά

Επιτέλους !!!!! Η ποιητική, σουρρεαλιστική, πειραματική 
σειρά-αριστούργημα του Fred γίνεται προσιτή σε όλο τον κόσμο

Ο ελληνο-γάλλος δημιουργός Fred (με κανονικό όνομα Frédéric Othon Aristidès) γεννήθηκε το 1931 στο Παρίσι, και έκανε τα πρώτα του βήματα στο χώρο των comics στα μέσα της δεκαετίας του '50, δημοσιεύοντας γελοιογραφίες σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες. Το 1960 συν-ιδρύει το περιοδικό Hara-Kiri, ένα από τα παλαιότερα και σημαντικότερα γαλλικά περιοδικά comics, και μάλιστα φιλοτεχνεί τα πρώτα 60 εξώφυλλα. Ο βασιλιάς των περιοδικών της εποχής όμως είναι αναμφισβήτητα το Pilote του μεγάλου René Goscinny (πατέρα του Astérix για τους τελείως αμόρφωτους), και είναι εκεί που ο χαρακτήρας Philémon, ο πιο γνωστός ήρωας που έπλασε ποτέ ο Fred, έκανε το ντεμπούτο του τo 1965 (τεύχη #300-319) με την ιστορία Le mystère de la clairière des trois hiboux (Το μυστήριο του ξέφωτου των τριών κουκουβάγιων). Ακολούθησε το Par le petit bout de la lorgnette (από την άκρη του τηλεσκοπίου) το 1966, στα τεύχη #334-347 του Pilote, οι δύο όμως αυτές ιστορίες δεν έχουν εκδοθεί ποτέ σε μορφή άλμπουμ, κάτι που θα ξεκινήσει με την τρίτη και πιο γνωστή ιστορία της σειράς, Le naufragé du A.

Το Le naufragé du A (Το ναυάγιο του Α) λοιπόν, που πρωτο-δημοσιεύθηκε το 1968 στα τεύχη  #441-454 του Pilote, είναι η πρώτη ιστορία της σειράς που εκδόθηκε σε μορφή άλμπουμ από τη Dargaud το 1972. Θα ακολουθήσουν 15 ακόμη άλμπουμ και ο Philémon του Fred, μαζί με τον ομιλούντα γαϊδαρό του Anatole, θα γίνουν από τους πιο αγαπητούς χαρακτήρες των γάλλων όλων των ηλικιών, μιας και οι περιπέτειές τους θα ανοίξουν στους αναγνώστες έναν καινούριο, μαγευτικό, σουρρεαλιστικό κόσμο με δύο ήλιους όπου τα πάντα μπορούν να συμβούν και... συμβαίνουν! Και τώρα ήρθε η ώρα η μαγεία του Philémon να εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο. Το Σεπτέμβριο του 2014 λοιπόν, η εταιρεία TOON GRAPHICS μετέφρασε στα αγγλικά το Le naufragé du A με τίτλο Cast Away on the Letter A, σκοπεύοντας σταδιακά να εκδόσει ολόκληρη τη σειρά, έχοντας ως γνώμονα τις εκδόσεις της Dargaud. Δηλαδή, πέρασαν μόλις... 50 χρονάκια από την πρώτη κυκλοφορία της σειράς στη Γαλλία για να γίνει γνωστή και στο αγγλόφωνο, και άρα παγκόσμιο κοινό. Δεν πειράζει όμως, κάλλιο αργά παρά ποτέ.

Η αγγλική έκδοση της TOON GRAPHICS εντάσσεται στη μεγάλη και αξιέπαινη προσπάθεια της εταιρείας να χρησιμοποιήσει τα comics ως μαθησιακό εργαλείο για δασκάλους και μαθητές, με απώτερο σκοπό την καλύτερη εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας, τόσο της γραπτής όσο και της οπτικής, μέσα στα πλαίσια που ορίζουν τα πρότυπα ELA Common Core Standards (κάτι σαν ISO για την παιδεία). Ως μία σειρά που στόχευε αρχικά σε μικρές ηλικίες λοιπόν, το Philémon ήταν μία εξαιρετική επιλογή, με τις άφθονες μυθολογικές, λογοτεχνικές, ιστορικές και γεωγραφικές αναφορές που περιέχει να καθιστούν την ανάγνωσή του μία πολύ ευχάριστη και διασκεδαστική μαθησιακή εμπειρία. Μάλιστα, στο site της εταιρείας εμπεριέχονται πληροφορίες και οδηγίες σε μορφή PDF προς τους δασκάλους και τα σχολεία που θέλουν να εντάξουν τα βιβλία του Philémon στο πρόγραμμα διδασκαλίας τους (δείτε στα links των βιβλίων παρακάτω). Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός οτι τα comics έχουν πλέον εισχωρήσει ως και στο χώρο της εκπαίδευσης. Μέχρι στιγμής έχουν κυκλοφορήσει δύο βιβλία της σειράς, με το τρίτο να έρχεται μέσα στο 2015 και τα υπόλοιπα να είναι προγραμματισμένα να κυκλοφορήσουν σύντομα.

Cast Away on the Letter A (Σεπτέμβριος 2014)
The Wild Piano (Μάιος 2015)
The Suspended Castle (αναμένεται τον Οκτώβριο του 2015)

Ο Fred δυστυχώς απεβίωσε το 2013 σε ηλικία 82 ετών, πρίν προλάβει να δεί το δημιούργημά του να αναγνωρίζεται παγκοσμίως, όμως και μόνο οι έπαινοι μερικών τεράστιων προσωπικοτήτων του κόσμου των comics (και όχι μόνο) για την εξαιρετική σειρά του μαρτυρούν οτι το πνευματικό παιδί του, ο Philémon, δε θα πεθάνει ποτέ, και θα συνεχίσει να προσφέρει περιπέτειες, ταξίδια, συγκινήσεις και μαγεία σε παιδιά όλων των ηλικιών.

"A classic for absurdists of all ages!" - Art Spiegelman

"The best kind of comics: a boy, his talking donkey, nonstop escapades and funny drawings! - Jeff Smith

"As a teenager in Paris I grew up reading Fred's adventures of Phil émon. He opened up a world which has not ceased to delight me ever since." - Françoise Mouly

"Philemon is my new favorite companion. He's brave, resourceful, and knows what to do when attacked by a lamp." - Lemony Snicket

Fred (Frédéric Othon Aristidès) 1931-2013

Caza - Equinox

Μία ακόμη εξαιρετική ιστορία του Caza από την Εποχή του Σκοταδιού

Το L’Âge d’ombre (Η εποχή του Σκοταδιού) είναι μία φανταστική συλλογή σύντομων ιστοριών που εξέδοσε το 1982 ο εκπληκτικός γάλλος κομίστας Caza (Philippe Cazaumayou). Ένας δημιουργός που δεν έχει αναγνωριστεί όσο του αξίζει από το κοινό, τον οποίο όμως οι συνάδελφοί του μνημονεύουν ανελλιπώς ως επιρροή, συγκαταλέγοντάς τον ανάμεσα στους κορυφαίους των ευρωπαϊκών comics όλων των εποχών (και συμφωνώ απολύτως). Ίσως ο λόγος για την "υποτίμησή" του να είναι οτι οι καλύτερες δουλειές του είναι οι σύντομες ιστορίες που κυκλοφορούσε τις δεκαετίες του '70 και του '80 σε όλα τα μεγάλα γαλλικά περιοδικά comics, με τις μεταγενέστερες μεγάλες του σειρές να μη φτάνουν σε αυτό το υψηλότατο επίπεδο (προσωπική γνώμη). Όχι φυσικά οτι δεν είναι καλές - είναι πολύ καλές - αλλά οι σύντομες ιστορίες του στα περιοδικά Pilote, Métal Hurlant, Spirou, Fluide Glacial και άλλα απλά ΤΑ ΣΠΑΝΕ ! (Ναι, είμαι μεγάλος fan, φαίνεται, ε ?)

Η εξαιρετική, 14-σέλιδη ιστορία Equinox δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο σημαντικότατο για τα γαλλικά, και άρα και για τα ευρωπαϊκά comics περιοδικό Pilote, στο τεύχος #121 (Ιούνιος 1984). Η αμέσως αναγνωρίσιμη και φανταστική εικονογραφική τεχνική του Caza είχε φτάσει στο απώγειό της, με τα μυστηριακά όσο και σκοτεινά θέματα όλων των ιστοριών του L’Âge d’ombre να μαγνητίζουν με χαρακτηριστική ευκολία το μάτι και το μυαλό.

Δείτε άλλη μία υπέροχη σύντομη ιστορία από την Εποχή του Σκοταδιού : Caza - Mandragora

2 εξώφυλλα της αγγλικής έκδοσης του The Age of Darkness (Heavy Metal, 1998)