Edward Gorey book covers

Τα ξεχασμένα εξώφυλλα βιβλίων
του Edward Gorey

Ο ξεχωριστός όσο και εκκεντρικός αμερικανός καλλιτέχνης Edward Gorey (1925-2000) θα μνημονεύεται για πάντα ως ο δημιουργός περισσότερων από 100 (!) μικρών ή μεγαλύτερων εικονογραφημένων βιβλίων με τη χαρακτηριστική του εικονογράφηση βικτωριανής αισθητικής, την απόκοσμη ατμόσφαιρα και τη συνηθισμένη μακάβρια κατάληξη για τους πρωταγωνιστές του (ιδιαίτερα αν αυτοί είναι παιδιά). Με μία καριέρα που διήρκησε πάνω από πέντε δεκαετίες, ο Gorey παρήγαγε μερικά από τα πιο γνωστά και αγαπημένα παιδικά βιβλία που σίγουρα δεν είναι για παιδιά (!), όπως τα The Gashlycrumb Tinies, The Doubtful Guest, The Epiplectic Bicycle, The Hapless Child και The Willowdale Handcar. Παράλληλα όμως με τη μεγάλη προσωπική του παραγωγή, ο διάσημος δημιουργός ήταν περιζήτητος ως εικονογράφος εξωφύλλων για βιβλία, ιδιαιτέρως αν αυτά ήταν βικτωριανής ή εδουαρδινής θεματολογίας.

Η ενασχόληση του Gorey με την εικονογράφηση εξωφύλλων βιβλίων ξεκίνησε το μακρινό 1953 με τη συνεργασία του με την εταιρεία Doubleday Anchor, για λογαριασμό της οποίας φιλοτέχνησε περισσότερα από 50 εξώφυλλα έως το 1959. Η δουλειά του καθόρισε τα πρότυπα και για τα μετέπειτα εξώφυλλα της εταιρείας, αλλά αποτέλεσε επίσης ένα σημαντικό στάδιο στην προσωπική καλλιτεχνική εξέλιξη του αμερικανού δημιουργού. Οι χαρακτηριστικές βικτωριανές του φιγούρες και οι "χειροποίητες" γραμματοσειρές του, σε συνδυασμό με την ικανότητα να αποδίδει την ουσία ενός βιβλίου σε μία και μόνη εικόνα τον έκαναν περιζήτητο στο χώρο, δημιουργώντας έτσι τη δεύτερη επαγγελματική του απασχόληση, μία δεύτερη "καριέρα" που θα συνεχιζόταν για το υπόλοιπο της ζωής του.

Από τη Doubleday Anchor ο καλλιτέχνης μεταπήδησε στη Looking Glass Library, μία εταιρεία που εξέδιδε βιβλία για παιδιά και εφήβους. Παρά τη συνηθισμένη φρικτή κατάληξη των παιδιών στις δικές του ιστορίες, ο Gorey είχε καθιερωθεί πλέον ως ένας από τους καλύτερους εικονογράφους  εξωφύλλων για παιδικά - αλλά όχι μόνο - βιβλία. Η πορεία του στο χώρο συνεχίστηκε μέχρι και τη δεκαετία του '80, αλλά πλέον περισσότερο με γραφιστική παρά με εικαστική δουλειά. Τα αμέτρητα εξώφυλλα της προσωπικής του παραγωγής περιλαμβάνουν δουλειές από τα μεγαλύτερα ονόματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως οι Franz Kafka, H.G.Wells, Bernard Shaw, Edgar Allan Poe, T.S. Elliott, Anton Chekhov, Nicolai Gogol, Joseph Conrad και Henry James. Για τον τελευταίο μάλιστα, ο καλλιτέχνης είχε κάποτε δηλώσει: "I hate Henry James more than anybody else in the world except for Picasso."

The Willowdale Handcar

Ένα αινιγματικό ταξίδι προς το 
"Πουθενά συγκεκριμένα"

Ένα καλοκαιρινό απόγευμα στο Willowdale, η Edna, ο Harry και ο Sam περιπλανήθηκαν προς το σιδηροδρομικό σταθμό για να δουν αν συνέβαινε κάτι. Δεν υπήρχε τίποτα στην πλατφόρμα, εκτός από μερικά άδεια κιβώτια. "Κοιτάξτε" είπε ο Harry, δείχνοντας ένα καροτσάκι στην άκρη. "Ας το πάρουμε κι ας πάμε μία βόλτα."

Έτσι ξεκινάει τo The Willowdale Handcar, ένα ακόμη από τα υπέροχα, μικρά βιβλία του Edward Gorey (1925-2000), αυτής της εκκεντρικής και αινιγματικής φυσιογνωμίας των αμερικάνικων γραμμάτων και comics. Στη σπουδαία καριέρα του που απλώνεται σε 6 δεκαετίες (!), ο Gorey έγραψε και σχεδίασε πάνω από 100 βιβλία, με πιο γνωστό όλων το περίφημο όσο και μακάβριο The Gashlycrumb Tinies.

Η Edna, ο Harry και ο Sam λοιπόν, με αφετηρία το Willowdale της βικτωριανής εποχής (το οποίο φυσικά δεν υπάρχει) ξεκινούν ένα σουρρεαλιστικό, απρόσμενο ταξίδι ακολουθώντας τις ράγες του τρένου, χωρίς να γνωρίζουν ή να τους ενδιαφέρει πού θα καταλήξουν. Θα περάσουν από μερικά υπέροχα όσο και παράξενα μέρη, με τοπωνύμια όπως Bogus Corners, Chutney Falls, Peevish Gorge, Hiccupborro και Penetralia, ακόμη και από την ονομαστή (λέμε τώρα) Weedhaven Laughing Academy ! Η διαδρομή όμως δε θα είναι συνέχεια ευχάριστη, καθώς οι τρείς εκδρομείς θα γίνουν μάρτυρες μερικών ανεξήγητων, τραγικών περιστατικών. Όλα δείχνουν οτι τους ακολουθεί μία σκοτεινή αύρα που επηρρεάζει όλους τους περίεργους ανθρώπους που συναντούν, εκτός από τους ίδιους. Μήπως υπεύθυνη είναι η μυστηριώδης μαύρη κούκλα που τους ακολουθεί αθέατη και εμφανίζεται περιστασιακά, σαν προάγγελος ενός επερχόμενου κακού ? Και ποιά είναι η Nellie Flim, η ιστορία της οποίας ξετυλίγεται επίμονα μπροστά στα μάτια των ηρώων μας, σε κάθε στάδιο του ταξιδιού τους ?

... Το ηλιοβασίλεμα μπήκαν σε ένα τούνελ στο Iron Hills, και δε βγήκαν ποτέ από την άλλη πλευρά ...

Το The Willowdale Handcar, or The Return of the Black Doll δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το Mάιο του 1962 στο περιοδικό Holiday. Vol. 31, no. 5 με τίτλο The imprudent excursion, και αργότερα την ίδια χρονιά εκδόθηκε αυτόνομο από την εταιρεία Bobbs-Merrill με τον τίτλο που είναι περισσότερο γνωστό (το Willowdale). Συμπεριλαμβάνεται, όπως και το The Gashlycrumb Tinies, στην εξαιρετική συλλογή σύντομων ιστοριών Amphigorey. Είναι αφιερωμένο στην ηθοποιό του βωβού κινηματογράφου Lillian Gish, και αν κάποιος δε γνωρίζει την α-σεξουαλικότητα που χαρακτηρίζει τόσο τη δουλειά όσο και τον ίδιο τον Edward Gorey, θα πίστευε οτι κάτι ρομαντικό κρύβεται από πίσω. Δεν πειράζει όμως, ό,τι και να κρύβεται από πίσω, η ουσία είναι οτι το έργο που ο αμερικανός καλλιτέχνης αφιέρωσε στη διάσημη ηθοποιό της εποχής είναι ένα εξαιρετικό, απρόσμενο και αινιγματικό ταξίδι στον υπέροχο κόσμο ενός πολύ μεγάλου δημιουργού.

Δείτε ένα πολύ όμορφο animation που έφτιαξαν οι Christopher Seufert και Dennis Jones για το The Willowdale Handcar, μέρος ενός πολύ ενδιαφέροντος ντοκυμανταίρ για τον Edward Gorey.

Edward Gorey documentary Sample from Mooncusser Films LLC on Vimeo.