Tribute to Otomo

Ένας φόρος τιμής στο εμβληματικό AKIRA και στο δημιουργό του

Ο Katsuhiro Otomo είναι ασφαλώς ένας από τους καλύτερους και γνωστότερους mangaka της Ιαπωνίας, και γενικά ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα του κόσμου των comics της τελευταίας τριανταετίας. Σημαντικότερη δουλειά της σπουδαίας καριέρας του είναι ασφαλώς το εκ-πλη-κτι-κό AKIRA, ένα έργο ορόσημο στην ιστορία των manga, ίσως η πιο επιδραστική δουλειά στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου στην εποχή μετά τον μεγάλο Osamu Tezuka.

Απόδειξη της τεράστιας αξίας του Otomo (όχι οτι χρειαζόταν καμία απόδειξη πέραν του έργου του) είναι η τίμησή του με το ακριβοθώρητο grand prix του φεστιβάλ της Angoulême το 2015, κατορθώνοντας έτσι να γίνει μόλις ο πέμπτος μη ευρωπαίος δημιουργός που κερδίζει το βραβείο. Μετά την ομολογουμένως μεγάλη αυτή διάκριση, διοργανώθηκε στη γκαλερί της εκδοτικής εταιρείας Glenat έκθεση με έργα ευρωπαίων καλλιτεχνών που εμπνεύστηκαν από το έργο του. Οι επισκέπτες της έκθεσης έπαιρναν μαζί ένα βιβλίο με όλα τα έργα.

Κάπως έτσι ξεκίνησε λοιπόν το project που θα εξελισσόταν στο πολύ όμορφο artbook - φόρο τιμής στον Katsuhiro Otomo που παρουσιάζουμε σήμερα. Ανάμεσα στους 80 καλλιτέχνες που συμμετείχαν συγκαταλέγονται πολύ μεγάλα ονόματα των ευρωπαϊκών και ιαπωνικών comics, όπως οι Naoki Urasawa, Masamune Shirow, Juan Gimenez, Olivier Ledroit, Tanino Liberatore, Francois Boucq, ο δυστυχώς πρόσφατα εκλιπών Jirô Taniguchi, Tsutomu Nihei, Katsuya Terada, και πολλοί πολλοί άλλοι. Το βιβλίο των 168 σελίδων εκδόθηκε στη Γαλλία από τη Glenat και στην Ιαπωνία από την Kodansha, και το μεγάλο φορμά του καθιστά την τιμή των 35 ευρώ αρκετά λογική. Οπότε ... μην το πετύχω πουθενά !

Range Murata - Stan Manoukian

Gloria Pizzilli - Olivier Ledroit

Aleksi Briclot - Francois Boucq

Juan Gimenez - Tomer Hanuka

Jiro Taniguchi - Tanino Liberatore

Όλοι οι ευρωπαίοι (κυρίως γάλλοι) συμμετέχοντες:

Virginie Augustin, Bannister, Dominique Bertail, Matthieu Bonhomme, Aleksi Briclot, Francesco Cattani, Lorenzo Ceccotti, Merwan Chabane, Olivier Coipel, Luigi Critone, Simone D’Armini, Ludovic Debeurme, Benoît Feroumont, Manuele Fior, Juan Gimenez, Joël Jurion, Jean-Philippe Kalonji, Viktor Kalvachev, Nicolas Keramidas, Kim Jung Gi, Olivier Ledroit, Stéphane Levallois, Li-An, Tanino Liberatore, Julien Loïs, Vincent Mallié, Dilraj Mann, Stan Manoukian, Thierry Martin, Laureline Mattiussi, Hugues Micol, Timothée Montaigne, Nicolas Némiri, Vincent Perriot, Gloria Pizzilli, Victor Santos, Stan Sakaï, Otto Schmidt, Guillaume Singelin, Jirô Taniguchi, Lucio Villani, Vince, Pierre Alary, Boulet, François Boucq, Yannick Corboz, Adrien Demont, Asaf Hanuka, Julien Loïs, Giannis Milonogiannis, Boris Mirroir, Marion Mousse, Orhun, Sara Pichelli, Corentin Rouge.

Να και οι ιάπωνες συμμετέχοντες:

Hiroyuki Asada, Hisashi Eguchi, Daisuke Igarashi, Atsushi Kamijo, Masakazu Katsura, Masashi Kishimoto, Taiyo Matsumoto, Minetaro Mochizuki, Range Murata, Tsutomu Nihei, Yoshiyuki Sadamoto, Masamune Shirow, Shou Tajima, Fumiko Takano, Takayuki Takeya, Jiro Taniguchi, Katsuya Terada, Naoki Urasawa, Sensha Yoshida

Bannister - Dominique Bertail

Γιάννης Μυλωνογιάννης - Νικόλας Κεραμίδας

Otto Schmidt - Vince

Taiyo Matsumoto

Asaf Hanuka - Thimotee Montaigne

Guillaume Singelin - Merwan Chabane

Με χαρά (και λίγη έκπληξη να πω την αλήθεια) είδα και 2 ελληνικά ονόματα ανάμεσα στους εκλεκτούς συμμετέχοντες, αυτό του πολύ καλού Γιάννη Μυλωνογιάννη, και αυτό του Νικόλα Κεραμίδα, τον οποίο ομολογώ οτι δε γνώριζα.

Ασφαλώς το AKIRA, όντας ένα από τα πλέον επιδραστικά comics αλλά και anime όλων των εποχών, αποτελεί αγαπημένο θέμα των καλλιτεχνών εδώ και δεκαετίες, με πραγματικά αμέτρητες δουλειές ερασιτεχνών αλλά και επαγγελματιών να κυκλοφορούν στο Deviant art και σε όλο το internet. Οπότε, για να κλείσουμε εντυπωσιακά, παραθέτω μία εικονογράφηση του εκπληκτικού James Jean, που αναδείχθηκε από τα εξαιρετικά εξώφυλλα που έφτιαχνε για τη σειρά FABLES.

Katsuhiro Otomo - Don Quixote short story

Ο Δον Κιχώτης μεταμορφώνεται από το δημιουργό του AKIRA

O Katsuhiro Otomo είναι ένας από τους κορυφαίους δημιουργούς manga όλων των εποχών, έχοντας στο βιογραφικό του υπέροχες δουλειές όπως τις Memories, DOMU και ασφαλώς το απόλυτο αριστούργημα των ιαπωνικών comics, τη σειρά-θρύλο AKIRA. Νικητής πέρυσι (2015) του μεγάλου βραβείου του φεστιβάλ της Angoulême, δηλαδή του κορυφαίου event του κόσμου των comics παγκοσμίως, ο Otomo είναι ένας από τους λιγοστούς ιάπωνες καλλιτέχνες που έχουν επηρρεαστεί έντονα από την ευρωπαϊκή σχολή, με το πάντρεμα των comics κουλτούρων ανατολής και δύσης να συντελεί στο ιδιαίτερο, χαρακτηριστικό του ύφος.

Η 12-σέλιδη ιστορία The ingenious gentleman Don Quixote of la Mancha δημοσιεύθηκε στη συλλογή σύντομων ιστοριών Hansel and Gretel που κυκλοφόρησε ο Otomo το 1981, πρίν δηλαδή καν δημοσιευθεί το πρώτο επεισόδιο του AKIRA στα ιαπωνικά περιοδικά. Μιλάμε λοιπόν για νεανικές, σύντομες ιστορίες του μεγάλου καλλιτέχνη, με τις επιρροές του από το δάσκαλο Moebius και την ιδιοφυή του χρήση των "κενών" χώρων να είναι εμφανής. Η συλλογή περιέχει κυρίως παρωδίες γνωστών παραμυθιών και μυθιστορημάτων, όπως π.χ τη Σταχτομπούτα, την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, τα 3 γουρουνάκια, την Κοκκινοσκουφίτσα, το Ροβινσώνα Κρούσο και πολλά άλλα, με λίγες μόνο ιστορίες να ξεφεύγουν από το μοτίβο.

Ο Δον Κιχώτης δεν ξεφεύγει από το μοτίβο και παρωδείται ασύστολα, όμως δεν παθαίνει και τίποτα κακό, αφού ούτως ή άλλως και στο πρωτότυπο έργο του Θερβάντες (Miguel de Cervantes) τρελός ήτανε. Ρομαντικός και ιππότης μεν, τρελός δε. Οι σελίδες "διαβάζονται" (κι ας μην έχει διαλόγους) από τα δεξιά προς τα αριστερά, όπως σε όλα τα manga.

Katsuhiro Otomo - Memories

Μία σύντομη, υπέροχη sci-fi ιστορία 
από το δημιουργό του AKIRA

Ο Katsuhiro Otomo, ο οποίος πρόσφατα τιμήθηκε και με το μεγάλο βραβείο του φεστιβάλ της Angoulême, είναι ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς manga των τελευταίων δεκαετιών, αλλά και συνολικά της ιστορίας των ιαπωνικών και των παγκόσμιων comics.

Έχοντας ως κορυφαία δουλειά το επικό αριστούργημα επιστημονικής φαντασίας AKIRA, το οποίο αποτελεί σημείο αναφοράς στην ιστορία των manga αλλά και των anime, πολλές φορές ξεχνάμε οτι ο Otomo έχει και άλλα αξιόλογα έργα στο ενεργητικό του. Εκτός από την εξαιρετική sci-fi σειρά Domu, που θεωρείται (δικαίως) η δεύτερη καλύτερη δουλειά του, έχει και πολλές σύντομες ιστορίες.

Την 29-σέλιδη ιστορία Kanojo no Omoide (Memories of her) τη δημιούργησε ο Otomo το 1980, και συμπεριελήφθη και στην ομώνυμη συλλογή σύντομων ιστοριών του καλλιτέχνη που εκδόθηκε το 1990. Το 1992 κυκλοφόρησε και στα αγγλικά σε ένα one-shot τεύχος από τη θυγατρική της Marvel, Epic Comics, και μάλιστα με όμορφα χρώματα από τον Steve Oliff.

Η ιστορία μας ξεκινάει όταν τρείς πιλότοι ενός μικρού διαστημικού σκάφους αναλαμβάνουν την επικίνδυνη δουλειά να καθαρίσουν ένα τμήμα μίας αχανούς περιοχής με διαστημικά σκουπίδια που έχει καταλλήλως ονομαστεί Sargasso από τη γεμάτη μυστήριο και σκουπίδια (φύκια) θάλασσα των Σαργασσών στον Ατλαντικό ωκεανό. Εισερχόμενοι στην περιοχή που έχει ένα ισχυρότατο και πολύ επικίνδυνο για τα συστήματα του σκάφους μαγνητικό πεδίο, οι πιλότοι λαμβάνουν ένα μυστηριώδες ηχητικό σήμα. Δεν είναι SOS, αλλά... μουσική! Και συγκεκριμένα είναι η μπαλάντα Moonlight Serenade του Glenn Miller, την οποία (παραδόξως) αναγνωρίζουν αμέσως. Πλησιάζοντας την πηγή του σήματος ανακαλύπτουν έκπληκτοι οτι προέρχεται...

SPOILER ALERT ! 
Η συνέχεια της περιγραφής της ιστορίας περιέχει spoilers. Σκεφτείτε καλά αν θέλετε να τη διαβάσετε εδώ, ή αν θέλετε να διαβάσετε την κανονική ιστορία. Εγώ θα πρότεινα το δεύτερο.

Πλησιάζοντας την πηγή του σήματος ανακαλύπτουν έκπληκτοι οτι προέρχεται από έναν τεράστιο σχηματισμό ενωμένων διαστημικών κομματιών σε σχήμα τριαντάφυλλου (!!!) που ταξιδεύει φαινομενικά ακυβέρνητος στο διάστημα. Οι δύο από τους τρείς πιλότους εισέρχονται στο μυστηριώδες σκάφος, όπου τους περιμένει μία ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη. Το εσωτερικό του σκάφους είναι διακοσμημένο σαν πολυτελής έπαυλη της βικτωριανής εποχής (1837-1901), με επίσημη αίθουσα για τσάι και μία τεράστια βιβλιοθήκη. Όλα όμως δείχνουν ψεύτικα, απλώς τοποθετημένα εκεί για να θυμίζουν κάτι. Στο σκάφος υπάρχουν επίσης πολλά ρομπότ υπηρεσίας που λειτουργούν ακόμη, και πληροφορούν επανειλημμένως τους αποσβολωμένους πιλότους οτι "η κυρία κοιμάται και δεν πρέπει να ενοχληθεί". Ερευνώντας το σκάφος και μην έχοντας ακόμη συναντήσει κάποιο ζωντανό ον, οι δύο άνδρες πλησιάζουν ένα κλειστό δωμάτιο που μοιάζει να είναι η κρεβατοκάμαρα της μυστηριώδους κυρίας. Εξουδετερώνοντας το όχι και τόσο φιλικό ρομπότ που έστεκε φύλακας, εισέρχονται με προσοχή στο δωμάτιο.... Εεεε, εδώ στοπ!

Η υπέροχη αυτή ιστορία περιβάλλεται από μία απίστευτη αίσθηση μυστηρίου και αγωνίας. Όσο οι πιλότοι περιπλανιώνται μέσα στο μυστηριώδες σκάφος αναρωτιέσαι τί ή ποιόν θα συναντήσουν μπροστά τους την επόμενη στιγμή. Ποιά είναι η προέλευση του τόσο παράξενου αυτού δημιουργήματος και, ακόμη σημαντικότερο, ποιός είναι ο σκοπός του ? Ο Otomo, σαν εξαιρετικός storyteller που είναι, δίνει στον αναγνώστη λιγοστές ενδείξεις ως προς τί κρύβεται μέσα στο γιγαντίαιο σκάφος, κλιμακώνει βασανιστικά την αγωνία σαν άλλος Hitchcock, και αφήνει το τέλος της ιστορίας του ηθελημένα ανοιχτό σε ερμηνείες, μία σεναριακή πρακτική που προσωπικά λατρεύω, τόσο στα comics όσο και στον κινηματογράφο. Εκτός όμως από την επιρροή του μεγάλου άγγλου σκηνοθέτη, το Memories είναι εμφανώς επηρρεασμένο και από ένα μεγάλο αμερικανό σκηνοθέτη, τον τεράστιο Stanley Kubrick. Οι ομοιότητες με το αριστουργηματικό 2001: A Space Odyssey του Kubrick είναι πολλές, τόσο στο σεναριακό όσο και στο εικαστικό κομμάτι, με το εσωτερικό της έπαυλης να θυμίζει αρκετά το αντίστοιχο σκηνικό από την Οδύσσεια, και με την ίδια απόκοσμη αύρα να πλανιέται στον αέρα.

Το 1995, ο Katsuhiro Otomo μετέφερε την ιστορία και στη μεγάλη οθόνη, ως το πρώτο από τα τρία μέρη της animated ταινίας με τίτλο... Memories !  Όπως και στο Akira, το anime παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από το manga στο σενάριο, κατορθώνοντας όμως να διατηρήσει αυτή την υπέροχη αύρα μυστηρίου που έχω λυσσάξει τόση ώρα να αναφέρω. To επεισόδιο είναι σκηνοθετημένο από τον συν-ιδρυτή της φοβερής εταιρείας animation Studio 4°C και πολύ καλό σκηνοθέτη Kōji Morimoto, με τον Otomo να σκηνοθετεί το τρίτο και τελευταίο επεισόδιο.

Ακολουθεί ένα μεγάλο trailer διάρκειας 6 λεπτών του πρώτου μέρους της ταινίας Memories.