Κυριακή 10 Μαΐου 2015

Caza - Equinox

Μία ακόμη εξαιρετική ιστορία του Caza από την Εποχή του Σκοταδιού

Το L’Âge d’ombre (Η εποχή του Σκοταδιού) είναι μία φανταστική συλλογή σύντομων ιστοριών που εξέδοσε το 1982 ο εκπληκτικός γάλλος κομίστας Caza (Philippe Cazaumayou). Ένας δημιουργός που δεν έχει αναγνωριστεί όσο του αξίζει από το κοινό, τον οποίο όμως οι συνάδελφοί του μνημονεύουν ανελλιπώς ως επιρροή, συγκαταλέγοντάς τον ανάμεσα στους κορυφαίους των ευρωπαϊκών comics όλων των εποχών (και συμφωνώ απολύτως). Ίσως ο λόγος για την "υποτίμησή" του να είναι οτι οι καλύτερες δουλειές του είναι οι σύντομες ιστορίες που κυκλοφορούσε τις δεκαετίες του '70 και του '80 σε όλα τα μεγάλα γαλλικά περιοδικά comics, με τις μεταγενέστερες μεγάλες του σειρές να μη φτάνουν σε αυτό το υψηλότατο επίπεδο (προσωπική γνώμη). Όχι φυσικά οτι δεν είναι καλές - είναι πολύ καλές - αλλά οι σύντομες ιστορίες του στα περιοδικά Pilote, Métal Hurlant, Spirou, Fluide Glacial και άλλα απλά ΤΑ ΣΠΑΝΕ ! (Ναι, είμαι μεγάλος fan, φαίνεται, ε ?)

Η εξαιρετική, 14-σέλιδη ιστορία Equinox δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο σημαντικότατο για τα γαλλικά, και άρα και για τα ευρωπαϊκά comics περιοδικό Pilote, στο τεύχος #121 (Ιούνιος 1984). Η αμέσως αναγνωρίσιμη και φανταστική εικονογραφική τεχνική του Caza είχε φτάσει στο απώγειό της, με τα μυστηριακά όσο και σκοτεινά θέματα όλων των ιστοριών του L’Âge d’ombre να μαγνητίζουν με χαρακτηριστική ευκολία το μάτι και το μυαλό.

Δείτε άλλη μία υπέροχη σύντομη ιστορία από την Εποχή του Σκοταδιού : Caza - Mandragora












2 εξώφυλλα της αγγλικής έκδοσης του The Age of Darkness (Heavy Metal, 1998)


Πέμπτη 7 Μαΐου 2015

Jason - Shhhhh! no.5

Μία μικρή, σιωπηλή, καθημερινή ιστορία

Ο Jason (John Arne Sæterøy) είναι ένας πολύ καλός νορβηγός δημιουργός comics, αδιαμφισβήτητα ο πιο γνωστός εκπρόσωπος της χώρας του στον κόσμο της 9ης τέχνης, και μάλλον και της Σκανδιναβίας γενικότερα. Mε "εξειδίκευση" στις μικρού και μεσαίου μήκους ιστορίες, και χρησιμοποιώντας ένα σχετικά απλοϊκό αλλά πολύ εκφραστικό εικονογραφικό στύλ, έχει καταφέρει να συγκεντρώσει μία πολύ μεγάλη προσωπική παραγωγή, αφού μετράει ήδη 18 δουλειές στο ενεργητικό του από το 2001 που ξεκίνησε την καριέρα του. Με καλύτερες εξ αυτών τις Hey, Wait... (2001) και Why Are You Doing This? (2005), οι ιστορίες του Jason είναι στην πλειοψηφία τους "βωβές", με πρωταγωνιστές ανθρωπόμορφα ζώα που ζούν μικρές, καθημερινές ή όχι και τόσο καθημερινές περιπέτειες σε ένα βαρετό, αδιάφορο κόσμο.

Η συλλογή σύντομων ιστοριών Shhhhh! (2002) είναι η δεύτερη εκδομένη δουλειά του Jason, με το "ηχητικό" σύμβολο του τίτλου να δηλώνει ξεκάθαρα οτι δεν περιέχει καθόλου λόγια. Η ιστορία που έχω επιλέξει να παρουσιάσω είναι η 5η του βιβλίου, και μας μεταφέρει σε μία κατάσταση που νομίζω οτι έχουμε βρεθεί όλοι σε κάποια περίοδο της ζωής μας.













Κάποιες από τις ιστορίες του Shhhhh! έχουν μεταφερθεί και σε ένα συμπαθητικό animation από τις εταιρείες Graceland και Animidas, με σκηνοθέτη τον Robert Næss.


Σάββατο 2 Μαΐου 2015

Alberto Breccia - The Tell-Tale Heart

Η μεταφορά σε comics της γνωστής ιστορίας του Edgar Allan Poe από ένα μαέστρο της 9ης τέχνης

Ο Alberto Breccia (1919-1993) ήταν ένας εξαιρετικός νοτιοαμερικάνος δημιουργός (κυρίως εικονογράφος) που στιγμάτισε τις δεκαετίες του '60 και του '70 με την πρωτοποριακή δουλειά του. Αργεντινός με ουρουγουανικές ρίζες, ο Breccia ευθύνεται για μερικά από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα των νοτιοαμερικάνικων comics, όπως τα Mort Cinder, Ernie Pike και El Eternauta, αν και στο τελευταίο ήταν ο δεύτερος εικονογράφος που το ανέλαβε, μετά τον επίσης μεγάλο Francisco Solano López. Πειραματιζόμενος συνέχεια με διάφορες εικονογραφικές τεχνικές και όντας εξίσου ικανός στο ασπρόμαυρο και το χρώμα, ο Breccia παρέδοσε πλήθος υπέροχων, πειραματικών δουλειών, και μάλιστα λογίζεται ως ο "προπάτορας" της mixed media τεχνικής που θα έκανε διάσημους μετά από 30 χρόνια κάτι... ποταπούς εικονογράφους όπως οι Dave McKean και Bill Sienkiewicz.

Την 11-σέλιδη ιστορία The Tell-Tale Heart, την οποία συνέγραψε το 1843 ο μεγάλος αμερικανός συγγραφέας και ποιητής Edgar Allan Poe τη δημιούργησε ο Breccia το 1974, χρησιμοποιώντας μία πιο "λιτή" εικονογραφική τεχνική από τη συνηθισμένη, άκρως λεπτομερή δική του. Κι ας είναι πιο λιτή όμως, αυτή η φουλ στο contrast τεχνική, με τις ίδιες εικόνες να επαναλαμβάνονται πολλές φορές για να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπός τους, ταιριάζει τέλεια στο απόκοσμο και "αγχώδες" ύφος της ιστορίας του Poe.








Τετάρτη 29 Απριλίου 2015

Λέανδρος - Η Χωματερή

Ένας ευφυέστατος και σαφέστατος παραλληλισμός με τη σύγχρονη κοινωνία

Όσοι μεγάλωσαν διαβάζοντας το "9" της Ελευθεροτυπίας, το πολύ σημαντικό για τα ελληνικά comics αυτό ένθετο της γνωστής εφημερίδας, σίγουρα θα θυμούνται τη φοβερή και τρομερή σειρά comic strips Η Χωματερή. Δημοσιεύθηκε στα τεύχη #39, #41, #43 - #64 και #66, από το Μάρτιο ως το Νοέμβριο του 2001, και το 2007 εκδόθηκε και σε ένα τόμο που συνέλεγε όλα τα strips της σειράς. Από τις σελίδες του "9" είχαν περάσει τα μεγαλύτερα ονόματα της ακόμη μιρής τότε ελληνικής σκηνής comics, και ασφαλώς ένα από τα σημαντικότερα ονόματα ήταν και αυτό του Λέανδρου. Ο Λέανδρος είναι ένας πολύ καλός και πλέον ανενεργός δημιουργός (απ'όσο γνωρίζω τουλάχιστον, και είναι κρίμα), με ένα πολύ ιδιαίτερο και προσωπικό καλλιτεχνικό στύλ, και ένα ξεκάθαρο πολιτικό στίγμα στα έργα του. Οι λιγοστές αλλά πολύ αξιόλογες εκδομένες δουλειές του περιλαμβάνουν, εκτός από τη Χωματερή, το εξαιρετικό, cult graphic novel Ο Παρίας (1999, βαβέλ) και την πολύ καλή συλλογή σύντομων ιστοριών Με μεγάλωσαν σκυλιά (2009, babelart).

Ήρωες της σειράς είναι ένα μεγάλο cast από ανθρωπόμορφα και μη ζώα που κατοικούν στη χωματερή του τίτλου και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Υπάρχουν τα στρατόκαυλα και φασιστοειδή μυρμήγκια, οι παρανοϊκοί γλάροι με τα ακόμη πιο παρανοϊκά παιδιά, τα μονίμως φοβισμένα και πεινασμένα ποντίκια, τα σκουλήκια με τις αυτοκτονικές τάσεις και τους φιλοσοφικούς προβληματισμούς, το κρανίο ψυχαναλυτής, οι καρχαρίες που τρώνε ό,τι βρεθεί μπροστά τους και οι (αγαπημένες μου) χαβαλετζίδικες και ανέμελες κατσαρίδες με τους επαναστατικούς προσανατολισμούς. Κάθε είδος συμβολίζει και μία κοινωνική ομάδα του ανθρώπινου, σύγχρονου κόσμου, με τα μυρμήγκια να αποτελούν τον καθρέφτη της μάζας, της πλειοψηφίας των ανθρώπων που κατοικούν γύρω μας, για τους οποίους ο Λέανδρος δεν έχει και την καλύτερη γνώμη (και με το δίκιο του).

Οι διάλογοι είναι πανέξυπνοι και πολύ εύστοχοι, άλλοτε με ξεκαρδιστικές ατάκες και άλλοτε με βαθιά μηνύματα που παρέχουν τροφή για σκέψη σε όσους δεν κουράζονται να σκέφτονται.








...
Τα μυρμήγκια λοιπόν, με το μικρόκοσμο της φωλιάς τους να συμβολίζει την κοινωνία μας, αποτελούν το κύριο όχημα του Λέανδρου για να εκθέσει και να ξεφτιλίσει πανηγυρικά όλη την παρακμή και μιζέρια του σύγχρονου κόσμου. Και πιο συγκεκριμένα εκθέτει το σύγχρονο μεσοαστό νεο-έλληνα, αυτόν που τον εκμεταλλεύονται, του πατάνε το κεφάλι, τον κοροϊδεύουν και τον παραμυθιάζουν κι αυτός δεν καταλαβαίνει, ούτε λέει τίποτα. Υπό την απόλυτη "καθοδήγηση" του σατανικού Dr.Bayer και των ποταπών του εφευρέσεων (χρήμα, χρηματιστήριο, διαφήμιση, ολυμπιάδα κ.α), τα μυρμήγκια υπομένουν στωικά και ανεγκέφαλα την καταπίεση του στρατού και τη δουλεία που τους έχουν επιβάλλει, χωρίς καν να μπορούν να διανοηθούν μία άλλη, καλύτερη πραγματικότητα.

Βλάκες, κουτοπόνηροι, μεγαλομανείς, απαθείς, δειλοί και ρατσιστές, οι 1.000.000 κάτοικοι της μυρμηγκοφωλιάς κατέχουν όλα τα χειρότερά μας στοιχεία, λες και ο Λέανδρος έχει βάλει ένα καθρέφτη μπροστά στο πρόσωπό μας.











...
Η Χωματερή ξεχωρίζει από τις άλλες 2 δουλειές του Λέανδρου, κυρίως λόγω του πιο "παιδικού", καρτουνίστικου εικονογραφικού της στύλ, αλλά και του πιο "έμμεσου" τρόπου να περνάει τα κοινωνικο-πολιτικά μηνύματα που περιέχει σε αφθονία. Ενώ στον Παρία και στα Σκυλιά ο καλλιτέχνης έχει επιλέξει μία πιο in your face, βίαιη και οργισμένη προσέγγιση στα προβλήματα της σύγχρονη κοινωνίας, στη Χωματερή χρησιμοποιεί αλληγορίες, συμβολισμούς, χιούμορ και ειρωνεία για να πεί περίπου τα ίδια πράγματα. Όχι οτι η Χωματερή δεν περιέχει οργή, βία και συγκρουσιακά μηνύματα όπως όλες οι δουλειές του Λέανδρου, απλώς τα επικοινωνεί με ένα πιο συγκαλυμμένο και "εύπεπτο" τρόπο. Και αυτός ο τρόπος καθιστά τα μηνύματα πιο προσβάσιμα στο μέσο αναγνώστη, και άρα πιο εύκολα αυτός να τα αφομοιώσει.

Γιατί όπως έχει πεί και ένας μεγάλος χιουμορίστας (δε θυμάμαι ποιός ακριβώς - update: με πληροφόρησαν, ο Oscar Wilde ήταν), "Αν θέλεις να πείς την αλήθεια στον κόσμο, πρέπει να τους κάνεις και να γελάσουν. Αλλιώς θα σε σκοτώσουν". Και η Χωματερή περιέχει πολλή αλήθεια, και για τους εαυτούς μας και για τον κόσμο, έτσι όπως τον έχουμε καταντήσει. Και την αλήθεια είνα πάντα δύσκολο να την κοιτάς κατάματα.










Για τελείωμα άφησα τα 2 αγαπημένα μου.